close
تبلیغات در اینترنت
سایت استان زنجان,زنجان,دانشگاه زنجان,شبکه زنجان,اشراق زنجان,بابک زنجانی,گنبد سلطانیه,دانشگاه ازاد زنجان,جشنواره آش زنجان,استانداری زنجان,آثار تاریخی زنجان,زندگی نامه افراد معروف زنجانی,zanjan,صنایع دستی زنجان,اخبار زنجان,انتخابات زنجان,اخبار خودرو,ماشین,قیمت دلار زنجان,قیمت طلا زنجان,املاک,دیوارزنجان,دانلود مداحی حاج مهدی رسولی زنجانی,دانلود کتاب,دانلود آهنگ,بیمارستان موسوی زنجان,بیمارستان امام حسین زنجان,بیمارستان ولیعصر زنجان,رازهای زندگی بهتر,رازهای زندگی سالم,اطلاعات عمومی,رازهای آشپزی,مذهبی,زندگی نامه,بیوگرافی,تبلیغات در زنجان,اوقات شرعی زنجان,کانال زنجان

سایت استان زنجان

جدید ترین مطالب سایت استان زنجان
بخش بایگانی سایت استان زنجان

به گزارش سایت استان زنجان ، بنای رخت‌شوی‌خانه یا مجموعهٔ تاریخی رخت‌شوی‌خانه در قلب بافت تاریخی شهر زنجان که منطبق بر حصار قدیمی شهر می‌باشد، در یک منطقهٔ پرتراکم مسکونی احداث شده‌است. مردم شهر لباس و رخت خود را در آن محل می‌شسته‌اند. چنین کاربری برای یک بنای عمومی در جهان مشابه ندارد یا کم‌نظیر است. این بنا در حال حاضر تعمیر و مرمت شده و به عنوان موزهٔ مردم‌شناسی مورد استفاده قرار می‌گیرد و مردم می‌توانند از آن بازدید کنند. این بنا در سال‌های گذشته به جهت وجود هوای سرد در زمستان‌ها برای بانوان زنجانی ساخته شده‌است.


 

بنای رخت‌ شوی‌ خانه

 

پیشینه

این بنا توسط دو برادر به نام‌های مشهدی اکبر معمار و مشهدی اسماعیل بنا ساخته شده است

 

زمین این بنا توسط علی‌اکبر خان توفیقی اولین شهردار وقت زنجان خریداری شد و در سال ۱۳۴۵ ه‍.ق توسط او ساخته شده است.

 

سبک و سیاق معماری این بنا را می‌توان به شیوه اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی نسبت داد.

 

موقعیت مکانی

بنای تاریخی رخت‌شوی‌خانه زنجان در محل معروف به بابا جامال چوقوری (گودال باباجمال) در قلب بافت تاریخی شهر زنجان قرار گرفته و دسترسی به بنای رخت‌شوی‌خانه از خیابان سعدی از طریق کوچه فرهنگ نیز امکان‌پذیر است.

 

کاربری

هدف از ساخت این رختشوی‌خانه تامین امنیت و آسایش زنان در یک مکان سرپوشیده بوده‌است.

 

از نظر تشابه کاربری چنین بنایی در هیچ قسمتی از ایران به این شکل دیده نشده ولی از نظر معماری با مسجد عباسقلی خان و دروازه ارگ قابل مقایسه‌است این بنا به طور عام‌المنفعه و شبانه‌روزی بوده و بابت استفاده از آن هیچ پولی از شهر وندان دریافت نمی‌شده‌است.

 

بنای رخت‌شوی‌خانه شهر زنجان هم اکنون مهمترین موزه این استان است و در آن انواع لباس‌های محلی، زیورآلات، ابزار و وسایل مورد استفاده بانوان در معرض دید همگان قرار گرفته‌است.

 

مشخصات بنا

آب این محدوده که دارای فضاهای متعددی است از قنات قلعچه حاجی میربهاالدین تامین می‌شد. فضاهای این مجموعه را می‌توان به دو بخش مدیریت رخت‌شوی‌خانه شامل حیات و قسمت مسکونی و فضای اصلی شستشوی رخت که خود دارای چهار قسمت است تقسیم کرد. حیاط محوطه‌ای است به شکل مربع و مستطیل به میزان ۴۰۰ متر مربع (۳۲×۱۲ متر) شامل درختکاری و فضای سبز، و اعیانی آن در جبهه شمالی محوطه به مقدار ۶۰ متر مربع شامل دو اتاق و یک ورودی است که این ورودی فضاهای محوطه، سرایداری و محل شستشوی رخت را به همدیگر متصل می‌نماید. پلان و نمای این واحد مسکونی، دارای بار فرهنگی بوده و به سبک معماری سنتی شناخته شده زنجان احداث گردیده‌است.

 

خزینه این رخت‌شوی‌خانه ۱۷ متر طول ۵۵/۱۱ متر عرض و حدود ۸ متر ارتفاع دارد فضایی شبیه تراس مشرف به فضای رخت‌شوی‌خانه وجود دارد که به عبارتی می‌توان آن را شاه‌نشین و محل مدیریت نامید. محل ورودی بنا به شبکه ارتباطی کوچه‌های شهر را پیدا می‌کرد و خانمی که گفته می‌شود همسر معمار این بنا بوده‌است کار کنترل و نظارت بر امور رخت‌شوی‌خانه را برعهده داشت و در قبال این کار مبلغی ماهیانه دریافت می‌کرد. از معماری این فضا چنین استنباط می‌شود که معمار آشنایی کاملی به شیوه سنتی داشته که توانسته‌است با کمک قوس‌ها و نورگیرها فضای دل‌انگیزی را در قسمت بالای انبار سالن اصلی رخت‌شوی‌خانه و تردد افراد را انجام می‌داده‌است.

 

طراحی و اجرای فضای داخلی و اصلی بنای رخت‌شوی‌خانه دورنمای بسیار زیبایی دارد و سالن آن با ۱۱ ستون به طور قرینه به دو قسمت تقسیم شده‌است. این فضا از سالنی به عرض ۷/۱۳ متر طول ۶۲ متر و مساحت زیربنای ۸۵۰ متر مربع برخوردار است. فاصله ۱۱ ستونی که به طور قرینه سالن را به دو قسمت تقسیم کرده‌اند در جهت قرینه از چهار واحد حوضچه و مجاری آب در حد فاصل حوضچه‌ها تشکیل یافته و حدود آن را سنگ‌های حجاری شده از جنس تراورتن از یکدیگر مجزا می‌کند.

 

 

بنابنای رختشویخانه زنجان در محله قدیمی عباسقلی خان شهر زنجان، در خیابان سعدی روبروی خیابان ۷ تیر، در سال ۱۳۴۷ هجری قمری (۱۳۰۷ هجری شمسی) به دستور رئیس بلدیه، علی اکبر توفیقی (شهردار وقت زنجان)، ساخته شده است.

 

این بنای تاریخی عام المنفعه در سطح کشور بی نظیر و منحصر به فرد می باشد. این مکان مهم تاریخی در حال حاضر به عنوان موزه مردم شناسی مورد بازدید گردشگران قرار می گیرد.

 

مشخصات بنا:

 

آب این محدوده که دارای فضا های متعددی است از قنات قلعچه حاجی میربها الدین تامین می‌ شد. فضا های این مجموعه را می‌ توان به دو بخش مدیریت رختشویخانه شامل حیات و قسمت مسکونی و فضای اصلی شستشوی رخت که خود دارای چهار قسمت است تقسیم کرد. حیاط محوطه‌ ای است به شکل مربع و مستطیل به میزان ۴۰۰ متر مربع (۳۲×۱۲ متر) شامل درختکاری و فضای سبز، و اعیانی آن در جبهه شمالی محوطه به مقدار ۶۰ متر مربع شامل دو اتاق و یک ورودی است که این ورودی فضاهای محوطه، سرایداری و محل شستشوی رخت را به همدیگر متصل می‌ نماید. پلان و نمای این واحد مسکونی، دارای بار فرهنگی بوده و به سبک معماری سنتی شناخته شده زنجان احداث گردیده‌ است.

 

خزینه این رختشویخانه ۱۷ متر طول ۵۵/۱۱ متر عرض و حدود ۸ متر ارتفاع دارد فضایی شبیه تراس مشرف به فضای رختشویخانه وجود دارد که به عبارتی می‌ توان آن را شاه‌ نشین و محل مدیریت نامید. محل ورودی بنا به شبکه ارتباطی کوچه‌ های شهر را پیدا می‌ کرد و خانمی که گفته می‌ شود همسر معمار این بنا بوده‌ است کار کنترل و نظارت بر امور رختشویخانه را بر عهده داشت و در قبال این کار مبلغی ماهیانه دریافت می‌ کرد. از معماری این فضا چنین استنباط می‌ شود که معمار آشنایی کاملی به شیوه سنتی داشته که توانسته است با کمک قوس‌ ها و نورگیر ها فضای دل‌ انگیزی را در قسمت بالای انبار سالن اصلی رختشویخانه و تردد افراد را انجام می داده است.

 

طراحی و اجرای فضای داخلی و اصلی بنای رختشویخانه دورنمای بسیار زیبایی دارد و سالن آن با ۱۱ ستون به طور قرینه به دو قسمت تقسیم شده‌ است. این فضا از سالنی به عرض ۷/۱۳ متر طول ۶۲ متر و مساحت زیربنای ۸۵۰ متر مربع برخوردار است. فاصله ۱۱ ستونی که به طور قرینه سالن را به دو قسمت تقسیم کرده‌ اند در جهت قرینه از چهار واحد حوضچه و مجاری آب در حد فاصل حوضچه‌ ها تشکیل یافته و حدود آن را سنگ‌ های حجاری شده از جنس تراورتن از یکدیگر مجزا می‌ کند.

 

بنای رختشویخانه زنجان به شماره ثبت ۱۷۴۷ در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

 

بنای رختشوی‌خانه زنجان، بنایی با کارکرد بی‌نظیر

این بنا در مدت 15 ماه ساخته شده و در سال 1307هجری شمسی توسط علی اکبرتوفیقی، رئیس بلدیه‌ی شهر خریداری شده است. علی‌اکبر توفیقی فرزند آقاحسین زنجانی، اولین شهردار زنجان بود. وی بانی بناهای عام المنفعه‌ای همچون رختشویخانه، بنای مسجد غریبیه، احداث نخستین مدرسه در محله سرچشمه زنجان(مدرسه توفیق) و غیره... است.

 

مردم شهر لباس و رخت خود را در آن محل می‌شسته‌اند. چنین کاربری برای یک بنای عمومی در جهان مشابه ندارد یا کم‌نظیر است. این بنا در حال حاضر تعمیر و مرمت شده و به عنوان موزهٔ مردم‌شناسی مورد استفاده قرار می‌گیرد و مردم می‌توانند از آن بازدید کنند. این بنا در سال‌های گذشته به جهت وجود هوای سرد در زمستان‌ها برای بانوان زنجانی ساخته شده‌ است.

 

این بنا توسط دو برادر به نام‌های مشهدی اکبر معمار و مشهدی اسماعیل بنا ساخته شده است.زمین این بنا توسط علی اکبر خان توفیقی نخستین شهردار وقت زنجان خریداری شد و در سال 1345 ه‍.ق توسط او ساخته شده است.

 

سبک و سیاق معماری این بنا را می‌توان به شیوه اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی نسبت داد.هدف از ساخت این رختشویخانه تامین امنیت و آسایش زنان در یک مکان سرپوشیده بوده‌است.

 

 

 

از نظر تشابه کاربری چنین بنایی در هیچ قسمتی از ایران به این شکل دیده نشده ولی از نظر معماری با مسجد عباسقلی خان و دروازه ارگ قابل مقایسه‌ است. این بنا به طور عام‌المنفعه و شبانه‌روزی بوده و بابت استفاده از آن هیچ پولی از شهروندان دریافت نمی‌شده ‌است.

 

بنای رختشویخانه شهر زنجان هم اکنون مهمترین موزه استان است و در آن انواع لباس‌های محلی، زیورآلات، ابزار و وسایل مورد استفاده بانوان در معرض دید همگان قرار گرفته ‌است.

 

آب این محدوده که دارای فضاهای متعددی است از قنات قلعچه حاجی میربهاالدین تامین می‌شد. فضاهای این مجموعه را می‌توان به دو بخش مدیریت رختشویخانه شامل حیات و قسمت مسکونی و فضای اصلی شستشوی رخت که خود دارای چهار قسمت است تقسیم کرد. حیاط محوطه‌ای است شامل درختکاری و فضای سبز، و اعیانی آن شامل دو اتاق و یک ورودی است که این ورودی فضاهای محوطه، سرایداری و محل شستشوی رخت را به همدیگر متصل می‌کند. پلان و نمای این واحد مسکونی، دارای بار فرهنگی بوده و به سبک معماری سنتی شناخته شده زنجان احداث شده ‌است.

 

 

 

خزینه این رختشویخانه فضایی شبیه تراس مشرف به فضای رختشویخانه وجود دارد که به عبارتی می‌توان آن را شاه‌نشین و محل مدیریت نامید. محل ورودی بنا به شبکه ارتباطی کوچه‌های شهر را پیدا می‌کرد و خانمی که گفته می‌شود همسر معمار این بنا بوده‌است کار کنترل و نظارت بر امور رختشویخانه را برعهده داشت و در قبال این کار مبلغی ماهیانه دریافت می‌کرد. سرپرست رختشویخانه توسط رئیس بلدیه گمارده می‌شد. از معماری این فضا چنین استنباط می‌شود که معمار آشنایی کاملی به شیوه سنتی داشته که توانسته‌ است با کمک قوس‌ها و نورگیرها فضای دل‌انگیزی را در قسمت بالای انبار سالن اصلی رختشویخانه و تردد افراد را انجام می‌داده ‌است.

 

استفاده از المان زن به عنوان نماد این رختشویخانه قدیمی توانسته چهره جذاب و زیبایی به این موزه داده و با پوشاندن لباس‌های مختلف محلی به این المان‌ها، روزگار نه چندان دور زنجانی‌ها و نحوه گذران زندگی آنها در قالب مجموعه‌ای بی‌نظیر به نمایش درآمده است.

 

 مجموعه رختشویخانه زنجان,رختشویخانه ی زنجان,بنای رختشویخانه زنجان,بناي رختشويخانه زنجان,تاریخ رختشویخانه زنجان,موزه رختشويخانه زنجان,رختشویخانه در زنجان,تحقیق رختشویخانه زنجان

 

حضور زنان در دور تا دور محوطه رختشویخانه زنجان و در کنار آب روان و شست و شوی لباس‌ها و ظرف‌ها آرایش بی‌نظیری به این مجموعه داده و هر بیننده‌ای با حضور در این موزه با آنچه در گذشته زنجانی‌ها وجود داشته است، آشنا می‌شود.

 

زنان این موزه مردم‌شناسی آنقدر طبیعی به نظر می‌رسد که در برخورد نخست مردم با تعجب به آنها نگاه می‌کنند  و بعد از چند دقیقه‌ای متوجه می‌شوند که این زنان فقط مجسمه‌اند و روح زنان زنجانی در گذشته است که به این مجموعه روح بخشیده و رنگ و لعاب تازه‌ای گرفته است.

 

هر قسمت موزه مردم‌شناسی زنجان نشانه‌هایی از زنان ایام نه چندان دور زنجان است و به نظر می‌رسد در آن ایام نیز همچون حالا زنان به شست و شو اهمیت داده و حتی سرما و یخبندان نیز موجب نمی‌شد تا دست از کار بردارند.

 

وارد موزه رخشتویخانه زنجان که می‌شوی زنانی را مشاهده می‌کنی که در شستن لباس‌ها دقت لازم را به کار می‌گیرند، به نظر می‌رسد سازنده این المان‌ها توانسته به خوبی وسواس زنان را در شست‌و‌شو ترسیم کند، چلاندن لباس‌ها توسط یک زن،کمک کردن به یکدیگر برای تمیزی بیشتر، شستن لباس‌های خیس شده فرزند توسط یکی از زنان و شست و شوی کامل یک کودک بازیگوش که شلوغی از چهره‌اش می‌بارد، دیگر نشانه‌های سنت شست‌و‌شوی زنان زنجانی است.

 

 

 

بنای رختشویخانه زنجان همزمان با روزهای آخر اسفند ماه خود را آماده بازدید علاقه‌مندان در ایام عید می‌کند.

 

همزمان با فرا رسیدن عید نوروز این بنای عظیم روح تازه‌ای می‌گیرد و بازدید کنندگان محو تماشای این موزه مردم‌شناسی می‌شوند.

 

فضای داخل بنا با پرسپکتیو بسیار زیبا طراحی واجرا شده بدین ترتیب دو ردیف طاق به طور متوالی که ستون‌های سنگی، آنها را از همدیگر جدا می سازد ساخته شده است .این فضا توسط 11واحد ستون به طور قرینه سالن را دو قسمت تقسیم کرده است.

منبع:میکی پدیا

تسنیم

 

سیتی پدیا

در ادامه بخوانید...

نظرات ارسال شده سایت استان زنجان

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی