close
تبلیغات در اینترنت
سایت استان زنجان,زنجان,دانشگاه زنجان,شبکه زنجان,اشراق زنجان,بابک زنجانی,گنبد سلطانیه,دانشگاه ازاد زنجان,جشنواره آش زنجان,استانداری زنجان,آثار تاریخی زنجان,زندگی نامه افراد معروف زنجانی,zanjan,صنایع دستی زنجان,اخبار زنجان,انتخابات زنجان,اخبار خودرو,ماشین,قیمت دلار زنجان,قیمت طلا زنجان,املاک,دیوارزنجان,دانلود مداحی حاج مهدی رسولی زنجانی,دانلود کتاب,دانلود آهنگ,بیمارستان موسوی زنجان,بیمارستان امام حسین زنجان,بیمارستان ولیعصر زنجان,رازهای زندگی بهتر,رازهای زندگی سالم,اطلاعات عمومی,رازهای آشپزی,مذهبی,زندگی نامه,بیوگرافی,تبلیغات در زنجان,اوقات شرعی زنجان,کانال زنجان

سایت استان زنجان

جدید ترین مطالب سایت استان زنجان
بخش بایگانی سایت استان زنجان

 

به گزارش سایت استان زنجان ، صنعت چاقوسازی یا هنر دستی چاقوسازی از دیرباز در زنجان رونق فراوان داشته و نسل به نسل و سینه به سینه منتقل شده و تا کنون ادامه داشته است.

چاقو و مس زنجان بهترین سوغات زنجان است/چاقوی زنجان زبانزد خاص و عام

 

هر چند از زمان های گذشته تا کنون تغییرات فراوانی از نظر ریزه کاری ها پیدا کرده و نیز از نظر ساختاری،به این رشته ابزارهایی صنعتی رخنه کرده و از زحمت این هنرمندان کمی کاسته شده ،ولی از کیفیت این هنر کاسته نشده و هنوز جایگاه خود را در کشور حفظ کرده است .

 

محصولات ارائه شده از فولاد استیل سخت و ضد زنگ و محکم تهیه شده که پس از چکش کاری و حرارت و نیز گداختن به فلزی کاملا سخت تبدیل می شود که در برش کارد یا چاقو حائز اهمیت است.

 

چاقو سازی در زنجان که با مهارت خاصی به دست استادان این صنعت ساخته می‌شود با ویژگی‌هایی همچون ظرافت ، تناسب ، تنوع ، قدرت برش و (فقط كاربران عضو مجاز به دیدن لینک ها هستند) تیغه از شهرت فراوانی بر خوردار است .

از انواع چاقوها ميتوان چاقوي قلم تراش ، چاقوي كشاورزي و قلمه زني كاردهاي آشپزخانه و چاقوي شكاري و صحرائي ، قمه ، دشنه و قداره را نام برد .

 

امروزه با استناد به مدارک غيرقابل انکار که از گوشه کنار ايران به دست آمده است مي توان شمال و مرکز ايران را جزو قديمي ترين مراکز فلزکاري جهان و نيز فلزکاران ايران رااز پيشگامان کشف ذوب مس در جهان باستان دانست که فراواني معادن مس در ايران ، مؤيد اين نکته است .

 

با توجه به کشف کوره ذوب مس در “سگز آباد” قزوين واقع در “تپه قبرستان” ، نزديک بودن اين منطقه از لحاظ جغرافيايي به زنجان و نيز وجود معادن بزرگ مس در منطقه مي توان به قدمت استفاده از اين فلز در زنجان پي برد .

 

با ممنوعيت استفاده از طلا و نقره براي ساخت ظروف در دوره اسلامي ، روند استفاده از فلزاتي چون مس به دليل اينکه مس فلزي چکش خوار ، شکل پذير با قابليت تورق و مفتول شدن و اجراي تزئينات مختلفي چون مشبک کاري ، قلمزني ، حکاکي ، فلزکوبي ، ترصيع و کنده کاري است ، رواج يافت .

 

درطول تاريخ درکنار ديگر کاربردهاي مس ، از اين فلز جهت ضرب سکه نيز استفاده شده است ، اوج هنر فلزکاري دوره اسلامي مربوط به سلجوقيان است که در اين دوره زنجان در کنار مراکزي چون خراسان ، موصل ، همدان ، ري و اصفهان يکي از مهمترين قطبهاي فلزکاري محسوب مي شد و در اين دوره زنجان بعنوان يکي از مهمترين مراکز تهيه ظروف مرصع کاري شده ، مطرح بود .

 

در دوره ايلخاني با توجه به نزديکي پايتخت حکومت ايلخانان به زنجان و توجه حکمرانان ايلخان به فلزکاري و نيز وجود گوي هاي مرصع نقره کوب ، مربوط به اين دوره که نام “سلطان اولجايتو” در آن حک شده مي توان موقعيت فلزکاري در دوره مزبور را تصور کرد .

 

ظروف مسي درزمان حاضر با استفاده از ورق مس و روش چکش کاري گرم و سرد ساخته مي شود که فرم دهي ورق مس به روش چکش کاري ، دندانه دار کردن لبه هايي که به هم متصل مي شوند ، باز کردن دندانه ها به روي هم ، چفت کردن و چکش کاري آنها ، اضافه کردن بار “تنه کار و برنج” و گرم کردن وچکش کاري مجدد آن مهمترين مراحل کار مسگري است .

 

با وجود پيشنيه ي غني اين صنعت دستي در زنجان متأسفانه ، هنر مسگري در اين شهر طي دو دهه اخير به دلايل مختلفي دچار افول تأمل برانگيزي شده است .

 

مسافراني که نام و هنر مشهور مسگري زنجان را از بزرگان خود به ياد دارند و زماني پس از چاقو ، صنايع مسي اين شهر را به عنوان سوغاتي به همراه مي بردند ، اکنون درگذر از زنجان و يا سفر به اين شهر در يافتن مسگرخانه هاي اين شهر که از بيش از 500 کارگاه تنها نمونه هايي از آن باقي مانده است ، با مشکل مواجه مي شوند .

 

صداي چکش مسگران در زنجان که تا سالها پيش براي اهالي محلات اين شهر و مسافران نوايي آشنا بود امروز جاي خود را به فرياد ميوه فروشان و حراجي هاي خرده فروش داده است . پس از قرنها تلاش در جهت تکامل اين صنعت و ساخت و ساز 40 تا 45 نوع ظروف مسي از جمله : آفتابه ، تيان ، طشت ، تونگ ، حناخور و روشل ؛‌ توسط هنرمندان مسگر زنجاني ، با تغييرات شرايط اقتصادي ، فرهنگي و اجتماعي و مدرنيزه شدن توليد اين صنعت که روزگاري مانند نگين برعرصه تمدن اين شهر مي درخشيد ، ناکام از انتقال آموخته هاي خود به نسلهاي بعدي گوشه نشيني اختيار کرده است .

 

تا این هنر همیشه در نزد ایرانیان شناخته شده باقی بماند و از تولیدات داخلی خودمان دفاع کرده و جنس ایرانی استفاده کنیم.

 

چاقوی زنجان را چطور تشخیص دهیم؟

رییس اتحادیه و اصناف چاقوسازان زنجان درباره اینکه چطور می‌توان چاقوی زنجان را از دیگر چاقوهای تولیدشده در کشور تشخیص داد، گفت: دسته و تیغه‌هایی که در چاقوی زنجان و برای مصرف آشپزخانه استفاده می‌شوند یک‌تکه هستند اما چاقوهای کارخانه‌ای که امروزه در سوییس، نروژ، ترکیه و سوئد تولید می‌شوند دسته‌هایی دارند که به صورت جداگانه ساخته می‌شوند.

محمدرضا جرجیسی – رییس اتحادیه و اصناف چاقوسازان زنجان – در گفت‌وگو با ایسنا درباره تفاوت چاقوهای زنجان با شهرهای دیگر که در این زمینه فعالیت دارند، توضیح داد: چاقوها به صورت تخصصی و با تنوع بالا در زنجان تولید می‌شوند. چاقو به صورت دست‌ساز از ابتدا در زنجان و آلمان تولید می‌شده است.

او با بیان اینکه تاریخچه ساخت چاقو در زنجان به دوره هخامنشیان برمی‌گردد، افزود: در زنجان معدنی به نام نمک چهرآباد پیدا شد و مردان نمکی در آن کشف شدند که همه‌ آنها داس و ابزار جنگی انسان‌های اولیه را به کمر داشتند و همین موضوع تاریخچه این ابزار در زنجان را به شش‌هزار سال عقب‌ برد. زنجان حتی پایتخت سلاح‌سازی در زمان هخامنشیان بوده است. در کل این صنعت در استان زنجان قدمت دیرینه‌ای دارد.

رییس اتحادیه اصناف چاقوسازان زنجان ادامه داد: ما در راین کرمان، غرب کرمانشاه، قم و همدان نیز برندهای معروف چاقوسازی داریم اما هیچ‌کدام از آنها به زیبایی و با کیفیت چاقوهای زنجان نیستند به همین دلیل قدرت رقابت با چاقوهای زنجان را ندارند.

جرجیسی درباره اینکه چطور می‌توان چاقوی زنجان را از چاقوی راین تشخیص داد؟ گفت: دسته‌ چاقوهای کرمان از استخوان ساخته می‌شود و چهره‌ای سنتی دارد اما چاقوهایی که در زنجان تولید می‌شوند به‌روز و با بازارهای خارجی قابل مقایسه هستند بنابراین از مواد اولیه‌ای مثل دسته‌های نشکن و نسوز و تیغه‌های ضدزنگ که در کشورهای اروپایی کاربرد دارند، استفاده می‌شود.

او بهترین مشخصه را برای شناخت چاقوهای زنجان، دسته و تیغه دانست و بیان کرد: دسته‌سازی چاقو یک هنر تخصصی محسوب می‌شود. دسته‌ها در چاقوهای آشپزخانه ساخت زنجان به صورت سه‌تکه ساخته می‌شوند و ساخت آنها مراحل متعددی دارد اما دسته چاقوهایی را که در کرمان و شهرهای دیگر تولید می‌شوند داغ و با فشار جزئی به تیغه پیچ می‌کنند که کار تخصصی محسوب نمی‌شود.

جرجیسی بیان کرد: استفاده از استخوان در چاقوسازی  بهداشتی نیست زیرا بعد از مدتی استفاده از آن، بو می‌گیرد. ما هم در زنجان چاقوهایی داریم که دسته آنها را با شاخ گوزن یا گاومیش می‌سازند و قیمت آن‌ها هم ۳۰۰ هزار تومان است  که صرفا در چاقوهای کلکسیونی و ضامن‌دار تزئینی، قلم‌تراشی، شکاری و پیوندزنی استفاده می‌شوند.

 

او با اعلام اینکه کاربرد چاقوها نیز متفاوت است، توضیح داد: برای مثال جنس تیغه و دسته چاقویی که از آن برای پیوندزنی در کشاورزی استفاده می‌شود متفاوت است و باید تیغه آن حتما از جنس زنگ‌بزن باشد در غیر این صورت لبه‌های چاقو برمی‌گردد.

رئیس اتحادیه اصناف چاقوسازان زنجان اعلام کرد: شاید در زنجان بیش از ۲۰۰ مدل چاقو داشته باشیم که هر کدام تعریف خاص خودشان را دارند. چاقوهای آشپزخانه هم برای خودشان دنیایی دارند که شامل انواع مختلفی از جمله چاقوی سرآشپز، گوشت خردکنی، استخوان پاک‌کنی، دم دستی و غیره می‌شود.

او همچنین درباره جنس فلزی که در چاقوسازی زنجان استفاده می‌شود، اظهار کرد: تمام مواد اولیه‌ای که ما از آن در چاقوسازی استفاده می‌کنیم متاسفانه وارداتی است و در ذوب آهن اصفهان و آذربایجان هم قابل تولید نیست. استیلی که ما از آن استفاده می‌کنیم به دلیل نبود فن‌آوری آن در کشور ما از کشورهای روسیه، اوکراین و آلمان وارد می‌شود.

جرجیسی گفت: ما نمی‌توانیم در کشورمان استیلی را که از لحاظ برندگی، تیغه‌ آن آب‌دیده باشد، ببرد و زنگ نزند، تولید کنیم. بخش عمده‌ای از مواد اولیه که آن را به چاقو تبدیل می‌کنیم وارداتی است و دسته‌های آن نیز از کائوچو است که از هند وارد می‌شود. در زمان قدیم هم از ضایعات تولیدات قاشق و چنگال‌، کارخانه‌های خودروسازی، ضایعات شاه‌فنرهای ماشین‌ها، بدنه‌ داخلی قطارها و اتوبوس‌ها برای تولید چاقو استفاده می‌کردیم.

ظرافت بی‌نظیر چاقوی زنجان نشانگر ذوق استادکاران زنجانی است

زنجان را از دیر باز(قرن دهم هجری قمری) تا به امروز به عنوان مهد چاقو سازی در ایران می شناسند. در چاقوهای زنجان با وجود تنوع و تمایز خاص از نظر مصالح و فن وجوه مشترکی وجود دارد که همان وجه تمایز است که به این صنعت هویت و امتیاز بخشیده است.

به هر تقدیر بر حسب جامعه شناسی فنی و هنری تاثیر پذیری شرایط اقلیمی، قومی و به علاوه بنیادهای فرهنگی است که در تفکر صنعتی این جامعه مشهود گشته و از این نظر است که صلابت و خشونت کوهستانی بودن این شهر بر صنعت آن اثر گذاشته و چنین هنری را پدید آورده است.

چاقوهای زنجان با ویژگی‌هایی همچون ظرافت، تناسب، آبکاری تیغه، قدرت برش و داشتن استادکاران این فن در گذشته و حال از شهرت فراوانی برخوردار است.

استادکاران این فن که نامی از آنها باقی مانده مانند استاد یعقوب زنجانی، استاد محمد علی زنجانی‌، استادیحیی قدوسی، استاد رزاق ورحمان خطیبی، استاد محمد ولی، استاد سید علی سیدی معروف به سید زنجانی و اساتید دیگر را می‌توان نام برد که چاقوهای آنها دارای شهرت محلی و منطقه ای بوده است به طوری که دست ساخته‌های آنها امروزه به عنوان اشیا و آثار عتیقه با قیمت گران خرید و فروش شده و بسیاری از آنها زینت بخش موزه‌ها و مجموعه‌های خصوصی در اطراف و اکناف است.

این اساتید علاوه بر چاقو سازی در صنایع دیگری از جمله چخماق سازی، قیچی سازی، تفنگ سازی و انواع کارهای مستظرفه دیگر مشهور خاص و عام بوده‌اند که امروزه نام آنان بر روی آثارشان جاودانه حک شده است.

انواع چاقوهای زنجان با توجه به ابتکارات و خلاقیت صنعتی استادکاران دارای فرم‌های مختلف است و آنها را به دو دسته چاقوی ساده یا معمولی و چاقوهای مرکب وپیچیده می‌توان تقسیم بندی کرد.

چاقوی ساده یا معمولی که از دو قسمت تیغه و قبضه تشکیل شده است که قبضه آن از شاخ بز ساخته می‌شود و چاقوهای مرکب و پیچیده نیز به انواع چاقوهای مختلف تقسیم می‌شود.

چاقوهای مرکب و پیچیده شامل چاقوی فنری یا قلم تراش، چاقو ضامن دار معمولی، چاقوی ضامن‌دار مغزی، چاقوی ضامن دار فشاری هستند.

غیر از چاقوی‌های یاد شده انواع دیگری از چاقوها مانند چاقوهای شکاری و انواع کارد آشپزخانه و صحرایی، قمه، دشنه و قداره که همه در انواع و اقسام و اندازه‌های گوناگون ساخته و پرداخته می‌شوند.

عمده مواد چاقو فولاد، آستر یا اسکلت قبضه، رویه و محور چاقو است.

فولاد که پس از گداخته شدن در اندازه‌های مختلف بریده شده و در مجاورت هوای آزاد سرد می‌شود تا قابلیت سوهان خوری را پیدا کند به عبارتی قابل سایش با سوهان باشد و سپس صیقل با سمباده نرم و مالش با چوب سخت انجام می‌گیرد. جلا دادن تیغه در اصطلاح آئینه کاری نام دارد.

 

آستر یا اسکلت قبضه چاقوها از دو نوع تشکیل شده و نوع نخست آهن و نوع دوم فلز برنج است که اولی از انواع تسمه‌ها و آهن آلات استفاده می‌شود و نوع دوم به صورت ریخته گری تهیه می‌شود.

رویه چاقو دارای انواع مختلف است. ابتدا از شاخ حیوانات استفاده می‌شده است که در این میان شاخ گوزن شهرت بسزایی دارد و از رویه‌های دیگری که حائز اهمیت است رویه های فلزی است که استادکاران با توجه به سلیقه و ابتکار خود آن را از انواع فلزهای سخت و قیمتی و یا معمولی انتخاب می‌کنند. از رویه‌های دیگری که در این اواخر مرسوم شده و قیمت و ساخت آن نیز مقرون به صرفه است رویه‌های فیبری و نایلونی است که از خارج وارد می‌شود.

ابزار کار این صنعت از زمان‌های سابق، یکنواخت بوده وبا پیشرفت تکنیک متحول شده است. وسایل عمده عبارتند از گیره، مته، سوهان، سمباده و کوره ذغالی که ابتدا تمامی این ابزار به دست خود اساتید تهیه می‌شد. از مته‌های کمانی تا گیره‌های دستی که استادکاران با عشق و علاقه خاص به ساختن آنها همت می‌گماشتند. در این اواخر سنگ‌سای‌های برقی و مته‌های پیشرفته رواج کامل یافته و سبب پیشرفت کار شده است.

 

زخم چاقوهای چینی بر پیکر چاقوی زنجان

زنجانی‌ها به چاقوی فولادی و سینی و دیگ و قابلمه مسی‌شان معروف هستند ولی چه فایده که آدم‌های سودجو پدر این صنعت را درآورده‌اند.

 

«چاقوی زنجان از فولاد آبدیده و چکش خورده و دست‌ساز است؛ نظیرش در هیچ شهری پیدا نمی‌شود. زنجان هزار چاقوساز دارد و نان این صنعتگران از همین راه است ولی خدا از آدم‌هایی نگذرد که می‌روند و از چین چاقوی قلابی می‌آورند.

 

چاقوی چینی بی‌کیفیت صنعتی را به اسم چاقوی دست‌ساز زنجان می‌فروشند. بازارمان را کساد کرده‌اند.»

 

صدای تیز کردن تیغه‌های چاقو را می‌شود از خیابان ضیایی شنید. نزدیک به ۵۰کارگاه کوچک ۲ متر در ۲ متر اینجا کار می‌کنند.

 

کارگاه‌های تاریکی که با جرقه‌‌های فولاد موقع صیقل دادن روشن می‌شود. هواکش‌ها بوی آهن یا چیزی شبیه سنگ آهن چرب را در هوا می‌پراکنند.

چاقوسازان یا پای کوره کوچک آتشکاری هستند یا پشت میز کوتاهی که تیغه چاقو را روی آن صیقل می‌دهند. صبح تا شب اگر سفارشی باشد کارشان همین است.

 

ورق آهن را می‌برند، با آتش به آن شکل می‌دهند و پس از صیقل دادن و تیز کردن، چندهزار تومانی می‌فروشند!

۳۲ سال است کار «ولی‌الله دانش» همین است؛ درست کردن ساتور و چاقو. صبح تا شب پشت میز کارش می‌نشیند و چاقوهای سفارشی را یک به یک می‌سازد.

 

نزدیک محرم سفارش‌ها کمی زیاد شده ولی به گفته خودش نسبت به چند سال پیش بازار کساد است.

می‌گوید: «زنجانی‌ها به چاقوی فولادی و سینی و دیگ و قابلمه مسی‌شان معروف هستند ولی چه فایده که آدم‌های سودجو پدر این صنعت را درآورده‌اند. شخصی در تهران کارش این است که برود چین و چاقو‌های بی‌کیفیت بیاورد.

 

بعد روی آنها اسمش را حک می‌کند. واسطه‌ها این چاقوها را در تهران و حتی زنجان به اسم چاقوی دست‌ساز این شهر می‌فروشند.

 

چاقوهایی که ۲ – ۳ هزار تومان بیشتر ارزش ندارد ولی به چند برابر قیمت فروش می‌رود.

 

خب وقتی این چاقوهای بی‌کیفیت وارد بازار شوند معلوم است که کلاه من و امثال من که پای کوره آتش و سنگ تراش پدرمان درمی‌آید، پس معرکه است.

 

از زمانی که چاقوهای چینی وارد ایران شده‌اند بازارمان کساد شده. تعدادی از همکارانم در کارگاه‌شان را بسته‌اند و خانه‌نشین شده‌اند.

 

مگر کشورمان چقدر به چاقو نیاز دارد که از چین وارد کنیم؟ اگر جلوی چنین وارداتی را نگیرند، فردا پس‌فردا، ماهم باید تعطیل کنیم.»

 

«محمد تقی احسانی» در کتاب «هفت هزار سال هنر فلزکاری در ایران» می‌نویسد: «سازندگان این آثار نفیس طبق نام‌های مندرج روی بعضی از آنها هنرمندان خراسانی هستند که در شرق و شمال‌شرقی ایران موطن اختیار کرده‌ بودند.

 

عده‌ای از آنان به علت جنگ‌های خونین و زد و خوردهای محلی در عصر شاهان و امیران این دوران مانند سامانیان، غزنویان و بالاخره سلجوقیان که خطه‌ خراسان را عرصه‌ تاخت و تاز قرار داده ‌بودند جلای وطن کرده در سایر شهرها مانند زنجان، بروجرد، همدان، تبریز و بویژه در شهر موصل اقامت گزیدند.

 

در دوره‌ صفویه استادانی چون عبدالغفار نقش مهمی در رونق چاقوسازی زنجان داشته ‌است.

 

این صنعت تا دوره‌ قاجاریه یعنی تا دوره ناصرالدین شاه به همین سبک ادامه داشته و معروفترین آنها چاقوهای «کرند» یا چاقوهای ساخت حسن (نام استاد زنجانی از استادان آن دوره) است.»

منابع تاریخی قرون مختلف نشان می‌دهد این صنعت در زنجان بیش از ۱۰قرن قدمت دارد.

 

تاریخی که با همه اسم و رسمی که دارد حالا در جدال با حریف چینی‌اش سخت در خطر است.

دانش در حال ساخت چاقوی بزرگی است که نمونه‌اش را جایی ندیده‌ام. تیغه را تراش داده و پس از صیقل دادن آن حالا دسته‌های چوبی‌اش را با ۲ میخ کوتاه فولادی به بدنه تیغه می‌چسباند.

 

چشمانش به چاقوست و گوش‌هایش با من. از او می‌پرسم روزی چند چاقو درست می‌کند. همان‌طور که میخ را چکش می‌زند، می‌گوید: «بستگی به کار و نوع سفارش دارد.

 

مثلاً همین چاقوی سلاخی که روی آن کار می‌کنم، هفته پیش قصابی آمد و خواست برایش بسازم. تیغه‌اش از بلبرینگ‌ است. ۴ روز روی همین چاقو کار کرده‌ام.

 

برای خودم ۱۰۰ هزار تومان درآمده. خیلی روی آن سود کنم ۳۰ هزارتومان است.

 

زمانی قندشکن و چاقوی ضامن‌دار و چاقوی باغبانی و ساتور قصابی و ساتور سبزی خردکنی و قیچی و… هم می‌ساختم؛ آنقدر سفارش داشتم که سپیده نزده می‌آمدم کارگاه تا آخر شب کار می‌کردم. ولی الان چاقوی آشپزخانه می‌سازم که آن هم سفارش مغازه‌دارهاست.»

 

مردم کار ما را ندیده‌اند و نمی‌دانند چقدر زحمت دارد. چاقوهای چینی را دستگاه تولید می‌کند و کیفیت‌اش پایین است. یا استیل هستند یا آهن بی‌کیفیت.

 

دسته‌شان هم کوتاه است و بعد از مدتی از دسته می‌شکنند ولی چاقوی زنجان تیغه‌اش تا انتهای دسته رفته و هیچ وقت نه از جایش درمی‌آید و نه می‌شکند.

 

اگر مردم این را بدانند حتماً سمت چاقوی چینی که به اسم زنجان می‌فروشند، نمی‌روند…».

چند چاقوساز دیگر هم که متوجه دوربین عکاس شده‌اند، بیرون کارگاه دانش به تماشا می‌ایستند و سفره دلشان را باز می‌کنند.

 

آنها هم از چاقوهای چینی و تقلبی که وارد بازار شده‌، می‌نالند. «حسین رضایی» یکی از آنهاست؛ ۱۵ سالی می‌شود که در کار چاقوسازی است. کف دستانش را نشان می‌دهد.

 

سیاه است و پر از ترک‌ و زخم‌هایی که چاقو بر سر دستانش آورده. دستم را می‌گیرد و به کارگاهش می‌برد. می‌گوید: «ساخت چاقو کار راحتی نیست. چاقوسازی نوعی هنر است مثل نقاشی و نجاری و معماری و… ما برای ساخت چاقو ورقه فولادی را طبق الگو برش می‌دهیم و برای شکل دادن، آن را با آتش شکل می‌دهیم و با چکش آنقدر روی آن می‌زنیم تا سخت شود.

 

بعد از این مرحله تیغه فولادی را با سنگ نازک می‌کنیم و در مرحله بعدی آن را صیقل می‌دهیم و در نهایت با پرداخت تیغه، دسته را نصب می‌کنیم.

 

با این مراحلی که گفتم هر روز ۱۵ تا ۲۰ چاقوی آشپزخانه بیشتر نمی‌شود تولید کرد. هر چاقو خیلی سود داشته باشد ۲ هزار تومان است.

 

نگاه کنید به این – چاقوی کوچک چوبی- برایم ۴ هزار تومان در می‌آید و من آن را به مغازه‌دار ۶ هزار تومان می‌فروشم. آن هم با هزار التماس. چرا؟ چون مغازه‌دارها چاقوی چینی را ۳ هزار تومان می‌خرند و سود بیشتری می‌برند.

 

برخی از مغازه‌دارها هم در کسادی بازارمان نقش دارند. آنها از بی‌اطلاعی مشتریان و گردشگرانی که از شهرهای دیگر آمده‌اند، سوء‌استفاده می‌کنند و چاقوی چینی را جای چاقوی زنجان به قیمت بالایی می‌فروشند.»

 

کارگاه تاریک است و همه‌ جا پر است از تکه‌های ورق فولاد. تیغه‌های خام چاقو روی میز کار به شکل نامنظمی ریخته شده‌.

 

در این میان چای اوستا در هم‌صحبتی با من سرد شده. پیش خودم می‌گویم که از صبح تا شب در چنین کارگاه کوچکی که جایی برای نشستن نیست و با این همه تلاش برای چند هزار تومان پول آیا واقعاً چنین کاری به این زحمت می‌ارزد؟

حسین انگار فکرم را خوانده است: «نمی‌ارزد، ولی چاره‌ای نیست. مشکل یکی دوتا نیست.

 

از بحث چاقوهای چینی بگذریم این طرحی که می‌گویند مجلس می‌خواهد ممنوعیت خرید و فروش چاقو را تصویب کند، همه چاقوسازها را نگران کرده.

 

زنجان هزار چاقوساز دارد و لااقل هزاران مغازه‌دار هم چاقو می‌فروشند. اگر خدای ناکرده این اتفاق بیفتد، چند هزار نفر بیکار می‌شوند. شما در روزنامه‌تان بنویسید که ما چاقو نمی‌سازیم تا برای کسی اتفاقی بیفتد.

 

چرا باید صنعت و هنرمان از بین برود؟ اگر راست می‌گویند طرح بدهند تا چاقو و جنس چینی وارد نشود.»

با اطلاعاتی که به دست می‌آورم سری می‌زنم به بازار که ۵ دقیقه‌ای بیشتر با خیابان ضیایی فاصله ندارد. ویترین مغازه‌ها پر است از چاقوهای کوچک و بزرگ، ضامن‌دار و آشپزخانه‌ای و… از شانس همان چاقویی که حسین ۶ هزار تومان به مغازه‌داران می‌فروشد هم توی ویترین است.

 

قیمت را از مغازه‌دار می‌پرسم. ۳۵ هزارتومان. قیمت چاقوهایی که از تیغه‌اش معلوم است چینی است هم تفاوت زیادی با بقیه ندارد.

 

می‌پرسم اینها هم چاقوی زنجان است؟ با صراحت و اطمینان خاطر می‌گوید: «بله که چاقوی زنجان است. اینجا چاقوی چینی می‌بینی؟»

می‌گویم بله این چاقوهای تیغه کوتاه چینی است. با نیشخند جواب می‌دهد: «اینها چاقوی زنجان هستند. مدل‌شان اینجوری است.»

ولی مغازه‌دار دیگری راستش را می‌گوید. او آنهایی را که ساخته دست هنرمندان زنجانی است، طرف دیگر ویترین چیده و چینی‌ها را طرف دیگر.

به مشتریانش اطلاعات می‌دهد کدام چاقو ساخت کجاست. خدا پدرش را بیامرزد که راستش را می‌گوید.

من و علی عکاس روزنامه هم چاقو می‌خریم؛ نه یکی، بلکه هر کدام‌مان ۶ چاقو. چاقوی آشپزخانه.

 

منبع :

تسنیم

ایسنا

عصر زنجان

 

چاقو زنجان،چاقو زنجانی،چاقو زنجان بیگدلی،چاقو زنجان فروشی،چاقوی زنجان،چاقوی زنجان فروش،چاقوی زنجانی،خرید چاقو زنجان،چاقوسازی زنجان،انواع چاقو زنجان.

در ادامه بخوانید...

نظرات ارسال شده سایت استان زنجان

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی