close
تبلیغات در اینترنت
سایت استان زنجان,زنجان,دانشگاه زنجان,شبکه زنجان,اشراق زنجان,بابک زنجانی,گنبد سلطانیه,دانشگاه ازاد زنجان,جشنواره آش زنجان,استانداری زنجان,آثار تاریخی زنجان,زندگی نامه افراد معروف زنجانی,zanjan,صنایع دستی زنجان,اخبار زنجان,انتخابات زنجان,اخبار خودرو,ماشین,قیمت دلار زنجان,قیمت طلا زنجان,املاک,دیوارزنجان,دانلود مداحی حاج مهدی رسولی زنجانی,دانلود کتاب,دانلود آهنگ,بیمارستان موسوی زنجان,بیمارستان امام حسین زنجان,بیمارستان ولیعصر زنجان,رازهای زندگی بهتر,رازهای زندگی سالم,اطلاعات عمومی,رازهای آشپزی,مذهبی,زندگی نامه,بیوگرافی,تبلیغات در زنجان,اوقات شرعی زنجان,کانال زنجان

سایت استان زنجان

جدید ترین مطالب سایت استان زنجان
بخش بایگانی سایت استان زنجان

به گزارش سایت استان زنجان ، گنبد سلطانیه مقبرهٔ اُلجایتو است که در 1302 تا 1312 میلادی در شهر سلطانیه (پایتخت ایلخانیان) ساخته شد و از آثار مهم معماری ایرانی و اسلامی از شیوه معماری آذری به شمار می رود. گنبد سلطانیه در فهرست آثار میراث جهانی  به ثبت رسیده  است.


گنبد سلطانیه زنجان

Soltanieh Dome Zanjan

 

تاریخچه گنبد سلطانیه زنجان

 

گنبد دارای ارتفاع 48٫5 و قطر دهانه 25٫5 می باشد که در سال 703 (ه. ق) به دستور الجایتو (سلطان محمد خدابنده) جهت انتقال جسد علی ابن ابیطالب امام اول شیعیان از نجف به سلطانیه ساخته شد. این بنا در مدت 10 سال توسط 3000 نفر کارگر ساخته شد.

مقبرهٔ اُلجایتو

 

 

تزیینات و نحوهٔ ساخت این مقبره در واقع نقطهٔ عطفی در معماری آن دوران بوده به این شکل که سبکی جدید را در معماری به وجود آورده که ازمعماری سلجوقی منفک شده است.

 

این بنا شامل 8 ایوان و 8 مناره است که گفته می شود از 8 در بهشت (ابواب البر یا درهای نیکی) الگو گرفته است. شامل دو دوره تزئینات می باشد دور اول تزئینات آجر وکاشی بوده است که به واسطه آجر و کاشی آیاتی از قرآن کریم کتاب آسمانی مسلمانان و ذکر نام خداوند و اسامی پیامبر اسلام و امام اول شیعیان و نام پادشاه نوشته شده است اما بعد از مدتی به دلیلی نامعلوم پادشاه (سلطان محمد خدابنده) دستور پوشانیدن تزئینات کاشی با اندود گچ را می دهد که مانند تزئینات کاشی به واسطه نقاشی روی گچ آیاتی از قرآن کریم کتاب آسمانی مسلمانان و ذکر نام خداوند و اسامی پیامبر اسلام و امام اول شیعیان و نام پادشاه نوشته شده است.

 

گنبد سلطانیه

 

گنبد سلطانیه شامل سه بخش اصلی ورودی، تربت خانه و سردابه است.

 

پادشاه الجایتو پس از نومید شدن از انتقال جسد علی، از خاک نجف و کربلا به سلطانیه انتقال داد و در ساخت قسمتی از گنبد استفاده کرد که به تربتخانه مشهور است. پادشاه وصیت کرده بود که در سردابه دفن شود. الجایتو 2 سال بعد از اتمام ساخت گنبد در سن 34 سالگی بر اثر بیماری درگذشت

سردابه محل دفن پادشاه است اما عده ای از مورخان اینگونه نوشته اند که پادشاه در محلی غیر از سردابه دفن شده است.

گفته می شود در ساخت گنبد بزرگ شهر فلورانس از این گنبد الگوبرداری شده است. بنای این گنبد که بعد از گنبدهای سانتاماریا دلفیوره و ایاصوفیه سومین گنبد بزرگ دنیاست.

 

گنبد سلطانیه

گنبد سلطانیه، در شهر سلطانیه در استان زنجان قرار دراد و یکی از شاهکارهای معماری دوره اسلامی است.

 

این گنبد در حد فاصل سال های 704 تا 712 قمری، به دستور اولجایتو پادشاه مغول، معروف به سلطان محمد خدابنده و با تولیت و نظارت خواجه رشیدالدین فضل الله همدانی ساخته شده است.

معماری زیبای گنبد سلطانیه

سلطانیه، زمانی پایتخت و مسکن شهریاران ایران بوده و امروزه نیز آرامگاه سلطان محمد خدابنده است.

گنبد مشهور سلطانیه که در مسیر تهران - زنجان از دور به رنگ نیلگون در پهنه دشت فراخ سلطانیه دیده می شود، گنبدی عظیم و یک پوشش است که از بی نظیرترین گنبدهای یک پوشش زیبا به شمار می آید.

گنبد سلطانیه از نظر حجم، سبک معماری، رابطه فضاها، تناسبات موجود در اجزای مختلف، ایستایی و مقاومت بنا، و زیبایی شناسی و تزیینات، نمونه¬ای منحصر به فرد و نقطه تحولی در معماری اسلامی به شمار می آید.

در بسیاری از متون تاریخی و سفرنامه ها، به عظمت این بنای باشکوه اشاره شده و بسیاری از شرق شناسان و باستان شناسان غربی نیز اهمیت فوق العاده آن را مورد تأکید قرار داده اند.

بدنه اصلی گنبد و تمام ساختمان آن با آجر ساخته شده و گنبد با روکش کاشی های فیروزه ای و لاجوردی و به شیوه معرق کاری تزیین شده است.

در قسمت جنوبی گنبد، آثار ساختمان مسجدی که محراب آن دارای حاشیه گچبری است، دیده می شود. با ملاحظه دقیق این بنای عظیم، به نظر می رسد که علاوه بر محل آرامگاه اصلی که شامل ساختمان مرکزی گنبد است و به نام تربت خانه شهرت دارد، بنای معظم و عالی دیگری جنب آرامگاه بوده است.

 

کاشی های طلایی رنگ و منقش و هشت گوش تربت خانه و ازاره های آن از لحاظ هنر کاشی پزی فوق العاده ممتاز و کم نظیر است.

 

پلان بنا در رقوم همکف و طبقه اول با فضاهای اطراف مرتبط با گنبد، نزدیک به مستطیل و ادامه مجموعه در طبقه دوم و سوم دارای پلان هشت ضلعی است. این بنا از سه فضای گنبدخانه، تربتخانه و سردابه تشکیل شده است

 

 

این گنبد نخستین گنبد دو جداره در جهان است که نمی توان نمونه ای قدیمی تر از آن در جهان یافت. ضخامت گنبد 160 سانتی متر و فضای خالی بین دو پوسته 60 سانتی متر است.

 

سیستم دو جداره بودن گنبد در ارتباط با مسایل ایستایی قابل بررسی است. به طوری که به لحاظ بالا بودن مقاومت بنا در لنگرهای خمشی و برشی، آن را توخالی و بنا را در مقابل زلزله آسیب ناپذیر کرده است.

 

در فضای گنبدخانه، 8 جرز سنگین با عرض 78/6 متر قرار دارد که وزن 1600 تنی گنبد را به شالوده ها منتقل می کنند. سطح مقطع هر کدام از این جرزها حداقل 50 متر مربع و بار وارده بر آن 200 تن محاسبه شده است.

 

در زوایای اضلاع 8 ضلعی در طبقه سوم (پشت بام) گنبدخانه، هشت مناره تعبیه شده است. وجود این مناره ها، یکی از عناصری است که در حل مسایل استاتیکی نقش موثری داشته و نیروهای فشاری این عناصر، نیروهای رانشی گنبد را خنثی کرده و آنها را به جرز و پی منتقل می کنند.

 

دومین فضای آرامگاه اولجایتو، فضای تربتخانه است که به شکل مستطیل با طول ضلع 60/17 متر و عرض 8/7 متر و با ارتفاع 16 متر، محراب مجموعه را در جرز جنوبی در خود جای داده است.

 

سردابه سومین فضای آرامگاه است که ورودی آن در ایوان جنوبی تربتخانه قرار دارد. در وسط آن محل قبر و در طرفین آن دو فضای کوچک وجود دارد.

 

معماری گنبد سلطانیه

 

این بنای 1600 تنی در 700 سال گذشته تنها 2 تا 8 سانتی متر نشست داشته است. در حالی که ضخامت پی بنا فقط نیم متر است و تنها در قسمت شمالی بنا به 5/1 متر می رسد.

 

گنبد سلطانیه از نظر تزیینات، بسیار غنی بوده و در آن تزیینات مختلف گچ بری، کاشی کاری، کتیبه نویسی، تزیینات رنگ و نقاشی، تزیینات سنگی و چوبی، در نهایت دقت و زیبایی اجرا شده است.

 

تزیینات گچ بری در سقف ایوان های 24 گانه طبقه دوم بنا، از زیباترین نمونه های گچ بری در بناهای اسلامی به شمار می آید.

 

گنبد سلطانیه

 

در این آرامگاه، برای نخستین بار در تاریخ معماری اسلامی، در سطح پیچیده و مفصل از هنر کاشی کاری استفاده شده است. البته تزیینات در این بنا دو لایه بوده و درباره این پدیده فرضیات گوناگونی ارائه شده است.

 

در رابطه با کاربرد بنا به عنوان ساعت آفتابی باید گفت که نوری که از سوراخ اصلی گنبد می تابد، نشان دهنده زمان ظهر، نوری که از پنجره های بزرگ می تابد نشان دهنده ساعت و نور پنجره های کوچک نشان دهنده حدود دقیقه است.

 

گنبد و شهر سلطانیه در سال 2005 میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

 

گنبد سلطانیه مقبرهٔ اُلجایتو است که در ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ میلادی در شهر سلطانیه (پایتخت ایلخانیان) ساخته شد و از آثار مهم معماری ایرانی و اسلامی از شیوه معماری آذری به شمار می‌رود. گنبد سلطانیه در فهرست آثار میراث جهانی به ثبت رسیده‌است.

 

 

ویژگی ها

 

 

گنبد سلطانیه

گنبد دارای ارتفاع ۴۸٫۵ و قطر دهانه ۲۵٫۵ می‌باشد که در سال ۷۰۳ (ه. ق) به دستور الجایتو (سلطان محمد خدابنده) جهت انتقال جسد علی ابن ابیطالب امام اول شیعیان از نجف به سلطانیه ساخته شد. این بنا در مدت ۱۰ سال توسط ۳۰۰۰۰ نفر کارگر ساخته شد.

 

تزیینات و نحوهٔ ساخت این مقبره در واقع نقطهٔ عطفی در معماری آن دوران بوده به این شکل که سبکی جدید را در معماری به‌وجود آورده که ازمعماری سلجوقی منفک شده‌است.

 

این بنا شامل ۸ ایوان و ۸ مناره است که گفته می‌شود از ۸ در بهشت (ابواب البر یا درهای نیکی) الگو گرفته است. شامل دو دوره تزئینات می‌باشد دور اول تزئینات آجر وکاشی بوده است که به واسطه آجر و کاشی آیاتی از قرآن کریم کتاب آسمانی مسلمانان و ذکر نام خداوند و اسامی پیامبر اسلام و امام اول شیعیان و نام پادشاه نوشته شده است اما بعد از مدتی به دلیلی نامعلوم پادشاه (سلطان محمد خدابنده) دستور پوشانیدن تزئینات کاشی با اندود گچ را می‌دهد.

 

گنبد سلطانیه شامل سه بخش اصلی ورودی، تربت‌خانه و سردابه‌است.

 

پادشاه الجایتو پس از نومید شدن از انتقال جسد علی، از خاک نجف و کربلا به سلطانیه انتقال داد و در ساخت قسمتی از گنبد استفاده کرد که به تربتخانه مشهور است. پادشاه وصیت کرده بود که در سردابه دفن شود. الجایتو ۲ سال بعد از اتمام ساخت گنبد در سن ۳۴ سالگی بر اثر بیماری درگذشت

 

سردابه محل دفن پادشاه است اما عده‌ای از مورخان اینگونه نوشته‌اند که پادشاه در محلی غیر از سردابه دفن شده است.

 

گفته می‌شود در ساخت گنبد بزرگ شهر فلورانس از این گنبد الگوبرداری شده‌است.بنای این گنبد که بعد از گنبدهای سانتاماریا دلفیورهو ایاصوفیه سومین گنبد بزرگ دنیاست.

 

 گنبد سلطانیه، شاهکاری از معماری ایرانی 

 گنبد سلطانیه به عنوان شاهکاری از معماری دوره اسلامی، به عنوان بلندترین گنبد آجری جهان در فهرست میراث جهانی به ثبت رسیده‌است.

این بنا آرامگاهی متعلق به الجایتو، حاکم مغول در قرن ششم هجری قمری است که آن را وسط دشتی زیبا،‌شبیه دشت‌های مغولستان بنا کرده‌است.

 گنبد سلطانیه بین سال‌های 702 یا 703 تا 712 هجری قمری ساخته شده‌است. این بنا به دستور الجایتو یا هما سلطان محمد خدابنده ساخته شد و خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی در ساخت آن نظارت داشت.

 گنبد سلطانیه در حدود 300 کیلومتری تهران و در شهر سلطانیه، در نزدیکی زنجان واقع شده و از دور در میان دشتی سرسبز چونان نگینی آبی می‌درخشد.

 زمانی که ساخت این بنا آغاز شد، الجایتو هنوز مسلمان نشده بود، اما سال‌های آخرین ساخت گنبد سلطانیه او پس از مشرف شدن به زیارت حضرت علی (ع) و فرزندش امام حسین (ع) مذهب شیعه را پذیرفت و قصد کرد تا قبر حضرت علی (ع) را از نجف به سلطانیه بیاورد. پس گنبد سلطانیه را به امام اول شیعیان اختصاص داد.

 

 گنبد سلطانیه, معماری گنبد سلطانیه, سلطانیه

 

   اما دیری نپایید که عالمان شیعه در آن زمان، او را با مخالفت‌های خود از انجام این‌کار منصرف کردند و این شد که ساخت گنبد سلطانیه دوباره به ایده اولیه خود، یعنی آرامگاه الجایتو بازگشت.

 سلطانیه پایتخت مغولان در زمان الجایتو یا همان سلطان محمد خدابنده بود. پیش از آن شهری به این نام وجود نداشت و بر اساس آن‌چه که در نوشته‌های آشوری دیده می‌شود، حدود سده هشتم قبل از میلاد، اقوام ساکاراتی‌ها در دشت سلطانیه ساکن شدند. همچنین در زمان فرمانروایی مادها، اریباد خوانده شده و از سوی دیگر زمان پارت‌ها به ارساس شهرت پیدا کرده‌است. حمدالله مستوفی در کتاب نزهه القلوب می‌نویسد که پیش از سلطنت سلطان محمد خدابنده، این شهر را شریزا یا شهریاز می‌خواندند.

 گفته می‌شود مغولان آن هنگام در تبریز را پایتخت کرده بودند، برای گذراندن وقت و انجام امور شکار به سلطانیه می‌آمدند پس به دستور ارغون‌خان، آقاخان، فرزند هولاکوخان، چهارمین سلطان مغول، عملیات ساخت شهر سلطانیه در سال 1270 میلادی در مکان فعلی آغاز می‌شود.

 

 گنبد سلطانیه, معماری گنبد سلطانیه, سلطانیه

 

  هرچند این شهر پس از مرگ الجایتو از رونق افتاد و دیگر پایتخت ایلخانان نماند اما گنبد سلطانیه به دلیل شگفتی‌های معماری، همچنان نام این شهر را زنده نگه داشت.

 گنبد عظیم سلطانیه به صورت یک هشت ضلعی بنا شده که گنبد آن به صورت نیم‌کرده‌ای به ارتفاع 54 و قطر 25 متر روی این هشت ضلعی روی قرار گرفته‌است. گنبد به دلیل استفاده از کاشی‌های آبی رنگ، به مانند نگینی فیروزه‌ای درآمده‌است.

 هر کدام از اضلاع این هشت ضلعی را مناره‌ای به اتمام می‌رساند. در وصف این مناره‌ها بسیار گفته‌ شده‌است. برخی معتقدند که این مناره‌ها برای پخش اذان در تمام سمت‌های گنبد است و برخی دیگر می‌گویند این‌ مناره‌ها، فدایی هستند و به محض وقوع زلزله فرو می‌ریزند تا بنا آسیب نبیند.

 بستر این بنا از طبقات فشرده شن و ماسه به عمق تقریبی 8 تا 10 متر تشکیل شده و از مقاومت بسیار خوبی برخوردار است. گفته می‌شود طی این سال‌ها (حدود 700 سال) این بنای 1600 تنی تنها حدود 8 سانتی‌متر نشست داشته‌است.

 

 گنبد سلطانیه, معماری گنبد سلطانیه, سلطانیه

 

 طبقه فوقانی و جدا از دهلیزهای داخلی گنبد سلطانیه، یکی از شاخص‌ترین بخش‌های آرمگاه است. این بخش بالکن‌هایی هشت‌گانه هستند که از ایوان‌ها رو به بیرون شکل گرفته‌اند و تزئینات زیبایی از کاشی‌کاری، مقرنس، تسمه‌کشی، گچ‌کاری و تلفیق‌هایی از آجر و کاشی به همراه کتیبه‌های متعدد تشکیل شده‌اند. این بالکن‌ها چشم‌اندازهای بی‌نظیری دارند.

 نورگیر‌های خارق‌العاده گنبد سلطانیه هر بیننده‌ای را مبهوت می‌کند. برخی نورگیرهای این بنا را به ساعت آفتابی برای انجام امور مذهبی تشبیه کرده‌اند.

 گفته می‌شود که اگر نور از سوراخ گنبد اصلی بتابد زمان اذان ظهر است. نوری که از پنجره‌های بزرگ می‌تابد ساعت را نشان می‌دهد و نور پنجره‌های کوچک، حدود دقیقه را به نمایش می‌گذارد. بر همین اساس گفته می‌شود که هشت ضلعی بودند بنا هم به همین علت است.

 

بنا به روایتی گفته می‌شود که گنبد سلطانیه بر اساس طرحی از آرمگاه غازان‌خان که آن نیز از بنای آرمگاه سلطان سنجر الهام گرفته شده، ساخته‌شده است. با این‌حال پلان آن‌ آرامگاه‌ها مربع اما گنبد سلطانیه هشت‌ضلعی است. از سوی دیگر جنبه‌های ابتکاری در این بنا آن را به یکی از شاخص‌ترین بناهای دوره اسلامی در جهان بدل کرده‌است.

 همچنین گفته می‌شود که گنبد کلیسای سانتاماریا دلفیوره با تقلید از گنبد سلطانیه حدود صد سال پس از آن ساخته شده‌است.

 

آرتور پوپ پژوهشگر بزرگ تاریخ ایران می‌گوید که گنبد سلطانیه به رغم حجم بزرگش سبک و با روح به نظر می‌رسد و مانند طاق آسمان مستحکم است. بارها و فشارها به درستی در نقاط نسبتاً معدودی تمرکز یافته‌اند و هیچ مانعی برای آنکه حرکت هماهنگ و رو به عروج بنا را کند یا مخدوش کند وجود ندارد؛ از این رو بنا از لحاظ ساختار یک شاهکار است.

 

آشنایی با گنبد سلطانیه - زنجان

 

گنبد سلطانیه، در شهر سلطانیه در استان زنجان قرار دراد و یکی از شاهکارهای معماری دوره اسلامی است

این گنبد در حد فاصل سال‌های 704 تا 712 قمری، به دستور اولجایتو پادشاه مغول، معروف به سلطان محمد خدابنده و با تولیت و نظارت خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی ساخته شده است.

 

سلطانیه، زمانی پایتخت و مسکن شهریاران ایران بوده و امروزه نیز آرامگاه سلطان محمد خدابنده است.

گنبد مشهور سلطانیه که در مسیر تهران - زنجان از دور به رنگ نیلگون در پهنه دشت فراخ سلطانیه دیده می‌شود، گنبدی عظیم و یک پوشش است که از بی‌نظیرترین  گنبدهای یک پوشش زیبا به شمار می‌آید.

 

گنبد سلطانیه از نظر حجم، سبک معماری، رابطه فضاها، تناسبات موجود در اجزای مختلف، ایستایی و مقاومت بنا، و زیبایی‌شناسی و تزیینات، نمونه¬ای منحصر به فرد و نقطه تحولی در معماری اسلامی به شمار می‌آید. [300 کیلومتر تا بزرگترین گنبد آجری جهان]

در بسیاری از متون تاریخی و سفرنامه‌ها، به عظمت این بنای باشکوه اشاره شده و بسیاری از شرق‌شناسان و باستان‌شناسان غربی نیز اهمیت فوق‌العاده آن را مورد تأکید قرار داده‌اند.

بدنه اصلی گنبد و تمام ساختمان آن با آجر ساخته شده و گنبد با روکش کاشی‌های فیروزه‌ای و لاجوردی و به شیوه معرق‌کاری تزیین شده است. [گنبد سلطانیه، جامه فیروزه‌ای بر تن کرد]

 

در قسمت جنوبی گنبد، آثار ساختمان مسجدی که محراب آن دارای حاشیه گچبری است، دیده می شود. با ملاحظه دقیق این بنای عظیم، به نظر می‌رسد که علاوه بر محل آرامگاه اصلی که شامل ساختمان مرکزی گنبد است و به نام تربت خانه شهرت دارد، بنای معظم و عالی دیگری جنب آرامگاه بوده است.

کاشی‌های طلایی رنگ و منقش و هشت گوش تربت خانه و ازاره های آن از لحاظ هنر کاشی پزی فوق العاده ممتاز و کم نظیر است.

پلان بنا در رقوم همکف و طبقه اول با فضاهای اطراف مرتبط با گنبد، نزدیک به مستطیل و ادامه مجموعه در طبقه دوم و سوم دارای پلان هشت ضلعی است. این بنا از سه فضای گنبدخانه، تربتخانه و سردابه تشکیل شده است. [«خوب، بد، زشت» گنبد سلطانیه‌]

 

گنبد آرامگاه اولجایتو، با ارتفاع 50/48 متر و قطر دهانه 40/24 متر، بزرگ‌ترین گنبد تاریخی در ایران و بزرگترین گنبد آجری در جهان می‌باشد.

این گنبد نخستین گنبد دو جداره در جهان است که نمی‌توان نمونه‌ای قدیمی‌تر از آن در جهان یافت. ضخامت گنبد 160 سانتی‌متر و فضای خالی بین دو پوسته 60 سانتی‌متر است.

سیستم دو جداره بودن گنبد در ارتباط با مسایل ایستایی قابل بررسی است. به طوری که به لحاظ بالا بودن مقاومت بنا در لنگرهای خمشی و برشی، آن را توخالی و بنا را در مقابل زلزله آسیب‌ناپذیر کرده است.

 

در فضای گنبدخانه، 8 جرز سنگین با عرض 78/6 متر قرار دارد که وزن 1600 تنی گنبد را به شالوده‌ها منتقل می‌کنند. سطح مقطع هر کدام از این جرزها حداقل 50 متر مربع و بار وارده بر آن 200 تن محاسبه شده است.

 

در زوایای اضلاع 8 ضلعی در طبقه سوم (پشت بام) گنبدخانه، هشت مناره تعبیه شده است. وجود این مناره‌ها، یکی از عناصری است که در حل مسایل استاتیکی نقش موثری داشته و نیروهای فشاری این عناصر، نیروهای رانشی گنبد را خنثی کرده و آنها را به جرز و پی منتقل می‌کنند.

دومین فضای آرامگاه اولجایتو، فضای تربتخانه است که به شکل مستطیل با طول ضلع 60/17 متر و عرض 8/7 متر و با ارتفاع 16 متر، محراب مجموعه را در جرز جنوبی در خود جای داده است.

 

سردابه سومین فضای آرامگاه است که ورودی آن در ایوان جنوبی تربتخانه قرار دارد. در وسط آن محل قبر و در طرفین آن دو فضای کوچک وجود دارد.

این بنای 1600 تنی در 700 سال گذشته تنها 2 تا 8 سانتی‌متر نشست داشته است. در حالی که ضخامت پی بنا فقط نیم متر است و تنها در قسمت شمالی بنا به 5/1 متر می‌رسد.

گنبد سلطانیه از نظر تزیینات، بسیار غنی بوده و در آن تزیینات مختلف گچ‌بری، کاشی‌کاری، کتیبه‌نویسی، تزیینات رنگ و نقاشی، تزیینات سنگی و چوبی، در نهایت دقت و زیبایی اجرا شده است.

تزیینات گچ‌بری در سقف ایوان‌های 24 گانه طبقه دوم بنا، از زیباترین نمونه‌های گچ‌بری در بناهای اسلامی به شمار می‌آید.

 

در این آرامگاه، برای نخستین‌بار در تاریخ معماری اسلامی، در سطح پیچیده و مفصل از هنر کاشی‌کاری استفاده شده است. البته تزیینات در این بنا دو لایه بوده و درباره این پدیده فرضیات گوناگونی ارائه شده است.

 

در رابطه با کاربرد بنا به عنوان ساعت آفتابی باید گفت که نوری که از سوراخ اصلی گنبد می‌تابد، نشان‌دهنده زمان ظهر، نوری که از پنجره‌های بزرگ می‌تابد نشان‌دهنده ساعت و نور پنجره‌های کوچک نشان‌دهنده حدود دقیقه است.

 

گنبد و شهر سلطانیه در سال 2005 میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

 

گنبد سلطانیه، زنجان

گنبد سلطانیه در عهد ایلخانی به دستور سلطان محمد خدابنده، هشتمین پادشاه دوره ی ایلخانی ساخته شده است. سلطانیه بعد از مراغه و تبریز سومین پایتخت دوره ی ایلخانی بوده است.  نام قدیمی سلطانیه به معنی شکارگاه شاهی است و پادشاهان ایلخان از این مکان برای تفریح و شکار استفاده می کرده اند. این بنا توسط اولجایتو پسر ارغون خان بنا شده است. اولجایتو در ابتدا پیرو آیین پدری ( شمنیسم ) بوده است. سپس آیین مادر را انتخاب می کند و مسیحی می شود و اسمش را به نیکلاس تغییر می دهد. بعدها تحت تأثیر علامه حلی و یکی از همسرانش و وزیرش شیخ فضل الله مجدداً تغییر مذهب می دهد و اسلام را انتخاب نموده و نام سلطان محمد خدابنده را انتخاب می کند. سلطان محمد خدابنده این بنا را طی سال های  703 تا 713 هجری قمری می سازد. هدف از ساخت بنا این بوده که قبر علی ع را از نجف به این مکان منتقل نماید. از آنجا که نبش قبر در اسلام حرام است این عمل با مخالفت علمای نجف روبرو شد و منتفی گردید. بعد این مکان آرامگاهی برای خود سلطان محمد خدابنده می شود.

گنبد سلطانیه دارای عظمت و معماری پیچیده ای است که در نوع خود منحصر به فرد است. گنبد سلطانیه از نظر ارتفاع بعد از کلیسای سانتا ماریای ایتالیا و مسجد ایاصوفیه ترکیه سومین گنبد جهان است. با الهام گرفتن از هشت در بهشت، این بنا را هشت ضلعی ساخته اند و طول هر ضلع 17 متر است. ساختمان هشت در، هشت ایوان و هشت مناره دارد و دارای سه بخش گنبدخانه، تربت خانه و سرداب است.

تربت خانه در ضلع جنوبی واقع شده است. به این دلیل به آن تربت خانه گفته می شود که روی دیوارهای محراب روبروی در با دو خط ثلث و کوفی با استفاده از تربت امام حسین ع سوره الملک نوشته شده است. طول تربت خانه حدود 17 متر، عرض آن حدود 8 متر و ارتفاع آن 16 متر است.

کلیه دیوارهای گنبد سلطانیه کتیبه است. دور تا دور طبقه ی هم کف سوره ی فتح نوشته شده است. در شرقی، در اصلی ورودی به آرامگاه است که در بالای آن آیت الکرسی نوشته شده است. داخل ایوان طبقه ی اول سوره اخلاص ( توحید ) نوشته شده است. شش بار سبحان الله، پنج بار نام محمد ص، پنج بار نام علی ع، محمد رسول الله، سلطان ظل الله، کتیبه علی، کتیبه محمد و ... به چشم می خورد. سوره های الانبیاء، المومنون و الملک سوره هایی هستند که روی بدنه ها نوشته شده اند. کلیه دیوارهای طبقه ی اول و دوم با کتیبه هایی با نام محمد و علی و یک لوگویی به نام اتحاد پوشیده شده است.

گنبد دو دوره تزئینات دارد. دوره ی اول تزئینات آجر و کاشی هستند و دوره ی دوم گچ و نقاشی روی گچ است که روی دوره ی اول را پوشانده است.

سرداب از دیگر فضاهای جانبی گنبد است. سرداب در ضلع جنوبی و در زیر تربت خانه ساخته شده است. برخی معتقدند که سرداب پیش از ساخت گنبد ساخته شده است. سلاطین ایلخانی به پیروی از اعتقادات و آیین ایل و تبار خویش، اجساد مردگان را در گورهای سردابه ای در زیر زمین قرار می دادند و به تناسب با جایگاه اجتماعی فرد، اسباب و زیور آلات در کنار جسد دفن می کردند. هرچند طی کاووش های به عمل آمده هیچگونه شواهدی دال بر وجود قبر در سردابه به دست نیامده است اما بنابر اظهار مورخین و برخی از محققین، سلطان محمد خدابنده در همین سرداب دفن شده است.

گنبد سلطانیه 110 پله دارد که در حروف ابجد مترادف با نام علی ع است. ساختمان سه طبقه دارد. ایوان های طبقه ی اول به سمت داخل است و ایوان های طبقه ی دوم به سمت بیرون است. ارتفاع گنبد  48 متر و نیم است. قطر دهانه ی مرکزی گنبد نیز 25 متر و نیم است. پی بنای گنبد سلطانیه نیم متر است. بنابراین هرچه بالاتر می رویم به جهت کاهش وزن و فشار وارده بر دیوارها، میزان فرورفتگی ها و فضاهای خالی بیشتر می شود. از طرف دیگر وجود هشت مناره ی قرینه با هم نیروی رانشی گنبد به سمت خارج را به خوبی مهار می نماید.

 دورتادور گنبد مکان هایی ساخته بودند که به آنها مناطق عام المنفعه یا ابواب البر  می گفتند و اکنون چیزی از آنها باقی نمانده است. گنبد، ساختمان های اطراف و ارگ سلطنتی دارای حصاری بوده که 16 برج و بارو داشته است. گفته می شود که این حصار به همراه بخشی از کتیبه ها به دستور میرانشاه تخریب شده است.

از نکات قابل ذکر در بازدید از گنبد سلطانیه یکی این است که مرمت کاشی کاری گنبد پس از سال ها بالاخره در آبان ماه 1387 پایان پذیرفته است. نکته ی دیگر این که در زیر گنبد مجموعه ی داربست به هم تنیده ای مشاهده می شود که بیش از 35 سال پیش توسط باستان شناسان ایتالیایی ساخته شده و اکنون پس از سال ها، بی آنکه هیچ کاری در مرمت بخش های فوقانی سقف گنبد انجام شود، این داربست چشم را می آزارد.

در پایین سردر ورودی به مجموعه ی گنبد سلطانیه، موزه ی کوچکی ساخته شده است که تعدادی عکس و مقداری از اشیاء باقیمانده از دوران های گذشته که در منطقه سلطانیه کشف شده اند در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است.

گنبد سلطانیه در سال 1310 جزء آثار ملی ایران شناخته شد و در 24 تیرماه 1384 نیز به عنوان هفتمین اثر ماندگار ایرانی در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است.

معماری

در این اثر روابط معماری در دو جهت افقی و عمودی حل گردیده است ، طبق معمول حرکت عمودی بر عهده منارها قرار دارد ، بنابراین دو نوع منار می باشد ، یک نوع منار پنهان که داخل اسکلت بنا قرار دارد و نوع دوم که در قسمت فوقانی به صورت گلدسته خودنمایی می کند ، در بنای سلطانیه حرکت افقی در چهار سطح می باشد که ارتباط آنها توسط اجزاء عمودی که قبلا توضیح داده شد برقرار گردیده است ، در قسمت همکف که برای قرار دادن مرقد حضرت علی در نظر گرفته شده بود فضای بسیار وسیعی قرار دارد که برای طواف و اجراء مراسم خاص مذهبی از آن استفاده می گردید . سطح دوم که در هر یک از اضلاع ۸ ضلعی ایوانی را ایجاد کرده و به وسیله راهرو پوشیده ای به هم مرتبط می باشند که به احتمال برای استقرار خانمها جهت دیدن مراسم مذهبی تعبیه گردیده است.

 سطح سوم عبارتست از غرفه های شبیه به طبقه دوم که بر روی نمای خارجی بنا ایجاد شده و دشت پیرامون در برابر آنها با زیبایی خاصی گسترده شده است ، این غرفه ها به احتمال محل جمع شدن علما و طلاب علوم دینی بوده است ، در دوران صفویه این غرفه ها را به اطاق تبدیل ساخته اند و از آنها برای سکونت طلاب استفاده کرده اند .

 در تعمیرات اساسی گنبد سلطانیه این دیوارهای افزوده را که سبب سنگین شدن اسکلت بنا شده بود برداشتند و آن را به صورت نخستین آن بازگرداندند . سطح چهارم عبارت است از پشت بام بنا ، در این محل فضای مناسبی برای انجام حرکت آزاد در اطراف گنبد وجود دارد ، از این فضا برای تعمیر گنبد یا ریختن برف استفاده می شده است .

این بنا دارای هشت مؤذنه بوده که تمام آنها خراب شده است ، این مؤذنه ها برای پخش صدای اذان و خبر بطور یکنواخت در تمام شهر با چند نفر مؤذن تعبیه گردیده زیرا در صورت بودن یک منار به علت وجود گنبد صدا به تمام شهر نمی رسید .

مقید بودن مسلمانان به تشخیص دقیق زمان برای انجام مراسم مذهبی را می توان سبب ایجاد ساعت آفتابی در اسکلت این بنا دانست ، باین طریق اگر نور از سوراخ گنبد اصلی بتابد زمان اذان ظهر است ، نوری که از پنجره های بزرگ می تابد مبین ساعت و نور پنجره های کوچک حدود دقیقه را مشخص می ساخت ، به احتمالی طرح هشت ضلعی بنا نیز به خاطر ایجاد چنین ساعتی بوده است . بدون شک کشف و پیاده سازی علمی این مطلب بسیار قابل اهمیت است که متاسفانه تا کنون توجهی بدان نشده است . در شب هم به یاری بعضی از ستاره ها که از این پنجره ها دیده می شدند زمان را مشخص می کردند.

زمین این ساختمان از طبقات فشرده شن و ماسه به عمق تقریبی ۱۰ متر تشکیل یافته است ، بنا روی پایه هایی مرکب از هشت جرز بزرگ حمال آجری استوار شده است که در پلان تشکیل یک هشت ضلعی منتظم را می دهند ، طول هر یک از اظلاع هشت ضلعی ۱۷ متر و سطح هر یک از این جرزهای باربر حدود ۵۰ متر مربع می باشد ، بار این جرزها و به کلی بار تمام بنا روی پی هایی به قطر دو متر وارد می شود که به صورت رادیه ژنرال ایجاد شده است .

پی های این ساختمان عظیم بسیار ناچیز و سطحی است ، دلیل این امر مربوط به مقاومت عالی زمین می باشد ، نکته ای که سازندگان بنا به آن توجه داشتند ، فقط در قسمت شمال بنا است که پی ها از سطح طبیعی زمین حدود ۵/۱ متر پایین رفته است ولی در سایر قسمت ها عمق پی ها از ۵۰ – ۶۰ سانتی متر تجاوز نمی کنند ، پی های مزبور از بلوک های سنگی منظم به ابعاد ۲۰ – ۲۵ سانتی متر و ملات گچ و آهک ساخته شده است.

شاید هیچ چیز به اندازه تزئینات سلطانیه رسالت فکری هنرمند را نشان ندهد زیرا اگر اسکلت بنا در فرم و روابط تاثیر بسزایی دارد ولی برای عامه مردم قابل درک نیست و تنها همین تزئینات است که در وحله اول چشم بیننده را خیره می کند و نحوه تفکر هنرمند زمان را برای بیننده به روشنی بازگو می سازد .

طرح های نهفته در  تزئینات

کلمات الله به عنوان علت غایی جهان هستی ، محمد به عنوان بنیانگذار مکتب و علی به عنوان مظهر حکومت عدل الهی با خط تزئینی به بیننده القا می شود . بر روی پاقوس گنبد با ترکیب کاشی الوان که از رنگ سرد استفاده گردیده به خط بنائی ترکیبی از کلمات الله ، محمد و علی ایجاد گردیده ، این طریقه در بدنه مناره ها هم به کار رفته است. در داخل فضا بر روی دیواره های ایوانهای داخلی نیز به خط بنایی با ترکیب کاشی آبی و آجر کلمات الله محمد و علی نقش شده است ، در یک سری تقسیم بندی کاملا ریاضی و با ایجاد مدول های متنوع بعضی از شعار های اسلامی همچون " لا اله الا الله - سبحان الله " به خط بنائی نوشته شده است ، در همین زمینه از کلمه علی نیز ترکیبهای پیچیده ریاضی عرضه شده که نمونه های آن را در تزئینات کاشی کاری میابیم .

به نظر می رسد در تزئین کاشی ها فقط رنگ آبی مورد نظر بوده ولی به علت عدم امکانات تکنیکی رنگهای متنوعی از آبی سیر تا آبی آسمانی و حتی سبز پررنگ مایل به آبی بوجود آمده است ، ترکیب کلی این رنگها در گنبد اصلی ، رنگ فیروزه ای بسیار زیبایی ایجاد می کند که این نوع رنگ ها در ترکیبات داخلی گنبد هم مورد استفاده قرار گرفته است .

موقعیت جغرافیایی

استان زنجان، شهر سلطانیه. " 02  '26  ْ36  شمالی و "40 '47   ْ48  شرقی. ارتفاع از سطح دریا 1786  متر.

دسترسی

گنبد سلطانیه در 36 کیومتری شرق زنجان و در مسیر جاده ی قدیم قزوین، تاکستان – زنجان واقع شده است. اگر از تهران و از طریق اتوبان قزوین – زنجان به مقصد سلطانیه حرکت می فرمایید لازم است قبل از رسیدن به محاذات سلطانیه از اتوبان خود را به جاده قدیم قزوین – زنجان برسانید. آسفالت این مسیر مطلوب است.

اگر از استان های کرمانشاه یا همدان قصد بازدید گنبد سلطانیه را کردید، می توانید مسیر همدان، کبودرآهنگ، شیرین سو، قیدار و سلطانیه را انتخاب فرمایید. این مسیر کاملاً آسفالت، یک بانده و دوطرفه است.

 

 

شهر سلطانیه به‌عنوان پایتخت بزرگترین امپراطوری جهان در فاصله سال‌های ۷۰۲ تا ۷۱۲ ه. ق به دستور سلطان محمد خدابنده (اولجاتیو) در زمینی بالغ‌بر ۱۰۰ هزار هكتار با ظرفیت جمعیتی بیش از ۱۰۰ هزار نفر به‌عنوان پایتخت امپراطوری ایلخانی احداث شد.

 

 با ایجاد پایتخت ایلخانی در سلطانیه بناهای باشكوه و بی نظیری در این شهر بنا شدند، به‌گونه‌ای كه در كتب و نقاشیهای سیاحان اروپایی بناهای متعدد هم‌ارتفاع گنبد سلطانیه كه درخور شأن پایتخت بوده مشاهده می شود اما اكنون كشف و مشاهده كاشی كاری های متمایز و نفیس، كتیبه‌های فاخر و نیز سنگ‌تراشیهای كم‌نظیر در «داش‌كسن» و مقبره‌های به جا مانده، مبین حضور هنرمندان مجرب و چیره‌دست از سراسر دنیا در سلطانیه عهد ایلخانی است.

 

امروز در شهر سلطانیه فقط مشتی از خروارها اثر هنری فاخر، به نام گنبد سلطانیه به جا مانده كه به تبع این عظمت، به ثبت جهانی رسیده است. گنبد خشتی سلطانیه نه‌تنها پس از ۷۰۰ سال با گذر از مخاطرات طبیعی فراوان جان سالم به‌در برد و در جغرافیای ایران ثابت ماند بلكه در تاریخ ذهن بشری نیز جا خوش كرده است و به‌عنوان مقصد اول گردشگری در استان زنجان شناخته می شود.

 

بزرگترین گنبد تاریخی ایران و بزرگترین گنبد آجری جهان تنها سرآغاز لیست بلندبالایی است که این گنبد را توصیف می‌کند.

 

گنبد سلطانیه

 

شهر سلطانیه، در قرن ۸ پیش از میلاد، محل زندگی قوم ساکاراتی بوده و از آن تاریخ تا دوره مغول هیچ خبری از سلطانیه در تاریخ ایران نیست. تا پیش از آنکه سلطان محمد خدابنده شهر را تبدیل به مرکزی پررونق و تجاری کند، این محل شهریار یا شهریار خوانده می‌شد.

 

 کاوش‌ها به‌صورت فصلی انجام می‌شود و تاکنون ۱۷ فصل در ارگ سلطانیه کاوش باستان‌شناسی انجام شده استکاوش‌های ما به‌صورت فصلی انجام می‌شود و تاکنون ۱۷ فصل در ارگ سلطانیه کاوش باستان‌شناسی انجام شده است و هر فصل شامل مدت زمانی می‌شود که مطالعات شروع شده و پایان می‌یابد.

 

گنبد سلطانیه از هر نظر بنایی منحصر به‌فرد و شگفتی‌ساز است اما ظاهرا آن‌را با الهام از مقبره سلطان سنجر در مرو طراحی کرده‌اند، با این تفاوت که مقبره سلطان سنجر مربع است، در حالی که سلطانیه هشت ضلعی است.

 

ارگ سلطانیه

 

این گنبد به حدی در دوره خود معروف بود که ۱۰۰ سال پس از ساختن آن گنبد کلیسای سانتا ماریا دل فیوره فلورانس را با الهام از آن ساختند. رنگ اصلی در تزیین بنا آبی است که از آبی کمرنگ و آسمانی تا فیروزه‌ای و حتی سبزآبی سیر در کل آن دیده می‌شود. بنا دارای سه در ورودی است که اکنون در اصلی مسدود است. همچنین هشت پلکان مارپیچ طبقات را به‌هم وصل می‌کند. بالای چهار ایوان اصلی بنا، چهار پنجره بزرگ وجود دارد.

 

گنبد سلطانیه از نظر حجم، سبک معماری، رابطه فضاها، تناسبات موجود در اجزای مختلف، ایستایی و مقاومت بنا، زیبایی‌شناسی و تزیینات، نمونه‌ای منحصر به‌فرد و نقطه تحولی در معماری اسلامی به‌شمار می‌آید. ‌ در بسیاری از متون تاریخی و سفرنامه‌ها، به عظمت این بنای باشکوه اشاره شده و بسیاری از شرق‌شناسان و باستان‌شناسان غربی نیز اهمیت فوق‌العاده آن‌را مورد تاکید قرار داده‌اند. بدنه اصلی گنبد و تمام ساختمان آن با آجر ساخته شده و گنبد با روکش کاشی‌های فیروزه‌ای و لاجوردی و به شیوه معرق‌کاری تزیین شده است.

 

 معروف‌ترین بنای استان زنجان

 

گنبد سلطانیه یا مقبره اولجایتو معروف‌ترین بنای شهر سلطانیه و حتی کل استان زنجان است. این بنا که در فاصله سال‌های ۷۰۲ تا ۷۱۲ ه. ق به دستور سلطان محمد خدابنده و نظارت خواجه رشید‌الدین فاضل همدانی ساخته شده است، در واقع از ابتدا به قصد استفاده آرامگاهی ساخته شد. بنایی است هشت ضلعی با هشت مناره که سقف دو پوشه با‌شکوه و معروف فیروزه‌ای رنگی بر آن قرار گرفته است. در تمام بنا آیات قرآن و نوشته‌های مذهبی به خط ثلث و کوفی بر دیوارها و کتیبه ها دیده می‌شوند. این گنبد عالی‌ترین نمونه معماری ایلخانی است.

 

گنبد سلطانیه

 

گفته می‌شود در ابتدا بنا بوده پس از اتمام بنای آرامگاه، پیکرهای امام علی(ع) و امام حسین (ع)، به این محل منتقل شوند که بعد‌ها با مخالفت علمای شیعه در نجف و کربلا و حرام بودن نبش قبر در اسلام، سلطان محمد خدابنده از انجام این کار منصرف می‌شود. برخلاف باوری که وجود دارد این مکان مقبره اولجایتو، سلطان محمد خدابنده نیز نیست. مدفن وی در کوه‌های اطراف سلطانیه است.

 

 در زیر بنا دالان‌های زیرزمینی وجود دارد که بسیاری معتقدند برای برپایی آیین‌هایی که سلطان محمد در ابتدا وابسته آن بوده ایجاد شده‌اند. گروهی معتقدند سلطان محمد در سال‌های آخر عمرش از اسلام رو گردان شده و دوباره به آیین آباء و اجدادی‌اش متمایل شده و این دالان‌ها یادگار این بازگشت است.

 

گنبد سلطانیه، گنبد «ترین» ها

 

گنبد خانه دارای هشت دیوار ضخیم است که وزن هزار و ۶۰۰ تنی گنبد را تحمل می‌کنند، هشت مناره نیز در زاویه هر دیوار وجود دارد. ارتفاع گنبد اولجایتو ۵/۵ و قطر آن ۳۰/۶ متر است. این گنبد بزرگترین گنبد تاریخی ایران و بزرگترین گنبد آجری دنیاست.

 

از لحاظ قدمت سلطانیه قدیمی‌ترین گنبد دوپوشه جهان به‌شمار می‌رود. گنبد ضخامتی حدود ۱۶۰ سانتیمتر دارد و فضای کاذب بین دو گنبد ۶۰ سانتیمتر است. دولایه بودن گنبد یکی از دلایل ماندگاری آن است تا جایی که گنبد حتی در برابر زلزله نیز تا به حال پایدار مانده است. تنها تغییری که در طول ۷۰۰ سالی که از ساخت گنبد می‌گذرد بر آن اتفاق افتاده، نشست دو تا هشت سانتی‌متری آن است.

 

حاكم سلطانیه، سلطان محمد حس زیبایی شناسی قوی نیز داشته؛ چراكه هنرمندان خوش‌ذوق را از سراسر دنیا برای هرچه‌ باشكوه‌تر ساختن پایتخت حكومتش گرد هم آورده بوده، به‌گونه‌ای كه طبق اسناد تاریخی با روی كار آمدن آخرین پادشاهان ایلخانی كه امپراطوری را به اضمحلال می كشند، ۱۸ هزار نفر هنرمند شبانه از ترس جان خود سلطانیه را ترك می كنند.

 

شهر سلطانیه

 

سلطانیه نه‌تنها پایتخت امپراطوری عظیمی بوده بلكه مأمن امن هنرمندان خوش‌ذوق نیز بوده است، به‌طوری که كتیبه‌كاریها و سفالگری های ظریف هنرمندان در ظروف «زر فام» تولید سلطانیه بار دیگر تجلی می یابد.

 

وقتی سلطان محمد شیعه میشود، ترك عادت میكند،  از خوردن و آشامیدن در ظرف طلا و از آنجا كه میهمانان و سران سلطنتی انتظار داشتند در ظروف طلا اغذیه‌شان سرو شود، به دستور سلطان محمد هنرمندان ظروف «زر فام» را كه سفالینه‌هایی طلایی رنگ بود، طراحی و وارد چرخه تولید كردند.

 

 همچنین در تاریخ این شهر شاهد آن هستیم كه كریم‌خان زند برای جنگ با دولت عثمانی عازم غرب كشور می شود و پادگان خود را در چمن‌های سلطانیه كه منطقه‌ای خوش آب و هوا بوده دایر می كند، همان محلی كه اكنون آن‌را به نام «قلعه تپه» می شناسیم و اینگونه برای نخستین مرتبه نخستین سیم تلگرام از تهران به سلطانیه كشیده میشود.

 

سلطانیه قدیم در سایز كوچك طراحی شود

 

معاون اداره‌كل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان زنجان درخصوص بنای تاریخی گنبد سلطانیه،  می گوید: با توجه به اینكه این بنا به‌عنوان یكی از آثار جهانی در یونسكو به ثبت رسیده است،  یكی از مقصدهای مهم گردشگرانی است كه وارد استان زنجان می شوند.

 

محمود علیمحمدی در گفتگو با خبرنگار مهر، با بیان اینكه دولت برنامه‌هایی در راستای رونق‌بخشی و نگهداری بناهای تاریخی ثبت شده دارد، اظهار می كند: ایجاد ضوابطی برای بدنه‌سازی ساختمان‌ها، عرضه و فروش صنایع‌دستی و ایجاد اقامتگاه‌های موقت و هتل و مهمانسرا در جوار این آثار از جمله این برنامه‌هاست.

 

وی یادآور می شود: در جوار بنای «چلبی اوغلی» كه خانقاه و عبادتگاه نوه مولاناست و در سلطانیه واقع است و مورد توجه بسیاری از بازیدید كننده‌های داخلی و خارجی قرار دارد، مهمانسرایی ایجاد می شود تا مسافران بتوانند از خدمات رفاهی آن بهره‌مند شوند.

 

گنبد سلطانیه

 

معاون اداره‌كل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان زنجان، از برنامه‌های این اداره‌كل برای ساخت ماكت مینیمال شهر سلطانیه خبر می دهد و می افزاید: گرچه این برنامه هزینه‌بر و زمان‌بر است اما امیدواریم با كمك دوستداران تاریخ و فرهنگ این استان محقق شود.

 

علیمحمدی ادامه می دهد: جمعی از هنرمندان زنجانی فعال در بخش‌های مختلف را دعوت كرده‌ایم تا براساس اسناد تاریخی شهر سلطانیه را جانمایی كنند، هزینه آن بسیار زیاد و خارج از توان اداره‌كل برآورد شد اما هنرمندان زنجانی به‌دلیل علاقه‌ای كه به زادگاه خود داشتند، حاضر شدند این پروژه را عملیاتی كنند.

 

علیمحمدی: تا دو سال آینده نتایج تحقیقات مشخص شده ارگ تاریخی سلطانیه و محدوده شهر قدیم به‌دست می آیدوی خاطرنشان می كند: طراحی این پروژه نیازمند نتایج تحقیقات ژئوفیزیك و ژئوتكنیك است كه متاسفانه انجام آن دشوار بوده و تاكنون نتیجه‌بخش نبوده است.

 

علیمحمدی ابراز امیدواری می كند: تا دو سال آینده نتایج تحقیقات مشخص شده و محدوده شهر قدیم به‌دست می آید تا طراحی و ساخت ماكت آغاز شود.

 

گنبد سلطانیه در سال ۱۳۸۴ در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسیده است و یكی از پربازدیدترین مراكز تاریخی استان زنجان به‌شمار می رود، در خارج از بنای گنبد موزه کوچکی وجود دارد که عکس‌ها و اشیایی در آن برای بازدید قرار گرفته است. همچنین در مناسبت‌های مختلف غرفه‌های عرضه و فروش صنایع‌دستی و برنامه‌های فرهنگی هنری در محوطه یا چمن سلطانیه برای گردشگران ارائه می شود.

 

شهر پنهان در دل سلطانیه شناسایی می شود

 

مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان زنجان نیز می گوید: با انجام مطالعات ژئوفیزیک با روش مغناطیس‌سنجی در ارگ سلطانیه وجود شهری تاریخی در زیر شهر کنونی سلطانیه احتمال می رود.

 

یحیی رحمتی می افزاید: تاکنون مرحله نخست مطالعات ژئوفیزیک با روش مغناطیس‌سنجی در ارگ سلطانیه انجام شده است و در صورت مشاهده نتایج مطالعات انجام شده مرحله دوم این کاوش‌ها آغاز می‌شود.

 

گنبد سلطانیه

 

وی  ادامه می دهد: مطالعات ژئوفیزیک با روش مغناطیس‌سنجی مقدمه‌ای برای هدفمند کردن کاوش‌ها در سایت‌های باستان‌شناسی است و آن اطلاعاتی که در یک محیط با استفاده از این روش به‌دست می‌آید، باعث می‌شود که جبهه‌ها و زون‌های باستان‌شناسی با ذهنیت قبلی در بحث آثار معماری مشخص شده و برای ردیابی‌های آتی مسیرهای تحت الارضی آشکارتر شود.

 

گنبد سلطانیه

 

رحمتی با بیان اینکه در این مطالعات قسمتی از ارگ را توانستیم شناسایی کنیم چون مطالعه تمام ارگ که در حدود ۱۱ هکتار مساحت دارد، نیازمند زمان است، می افزاید: در صورتی که تاثیر این مطالعات مثبت باشد و جواب مورد نظر به‌دست آید، می‌توان در مورد ادامه آن در ارگ و شهر سلطانیه تصمیم گرفت.

 

مدیرکل میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان زنجان می گوید: بلافاصله پس از اعلام نتیجه مطالعات اولیه ژئوفیزیک، درخواست ادامه فصل بعد کاوش‌ها را از پژوهشگاه سازمان میراث‌فرهنگی کشور کرده‌ایم و هم‌اکنون منتظر صدور مجوز هستیم و در صورت صدور مجوز، مشکلی از بابت تامین اعتبار وجود نخواهد داشت.

 

رحمتی با تاکید بر اینکه باستان‌شناسان در دوره جدید، ادامه برج و بارویی را که سال گذشته در ضلع شمالی ارگ کشف شده بود، در دستور کار مطالعاتی خود قرار می‌دهند می افزاید: به حتم شهری در زیر شهر کنونی سلطانیه همچون منطقه جیرفت وجود دارد.

 

ویکی پدیا

chn.ir

نمناک

همشهری آنلاین - محمد ملاحسینی

irandeserts.com

 

خبرنگار: سولماز شهبازیmehrnews.com/news/2884230/

 

در ادامه بخوانید...

نظرات ارسال شده سایت استان زنجان

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی