محبوب ترین نوشته ها
استان زنجان
درباره سایت استان زنجان
ساختمان پزشکان زنجان
بانک اطلاعات پزشکان استان زنجان
دیوار زنجان
آشنایی کامل با اقلیم آب و هوای استان زنجان
کانال تلگرام استان زنجان
پورتال استان زنجان
طراحی سایت در زنجان
سایت پزشکان زنجان
هوای زنجان
تبلیغات در سایت زنجان
مشاهده ترافیک زنجان
مرکز خرید و فروش خودرو زنجان
اطلاعات عمومی استان زنجان
بانک کوثر زنجان
تبلیغات در زنجان
ترافیک آنلاین استان زنجان
مساحت استان زنجان
مساحت شهر زنجان
نام دیگر شهر زنجان
شهرهای زنجان
اخبار استان زنجان
بانک انصار زنجان
اذان صبح به افق زنجان
جاهای دیدنی زنجان
استان زنجان.pdf
بیمه پاسارگاد نمایندگی زنجان
سایت خبری زنجان
بازار خودرو زنجان
خرید بلیط زنجان
آژانس مسافرتی زنجان
کاملترین مقاله گنبد سلطانیه زنجان
استان زنجان و وجود ۱۷۰۰ اثر تاریخی در آن
آموزش پرورش زنجان
نقشه کامل استان زنجان
دیوارزنجان
شهرک خودرو زنجان
پرواز زنجان به مشهد
سوالات مذهبی : احکام صیغه - پاسخ به سوالات شرعی
بازار آنلاین زنجان
کد پستی استان زنجان و شهرهای زنجان
هلال احمر زنجان
مجوز پورتال استان زنجان
جمعیت استان زنجان
جمعیت شهر زنجان
زبان مردم زنجان
بانک استان زنجان
بانک مهر اقتصاد زنجان
تفرجگاه های زنجان
تبلیغات اینترنتی در استان زنجان
فروشگاه اینترنتی کتاب زنجان
نرخ کرایه تاکسی ها در زنجان
فروشگاه صنایع دستی زنجان
نقشه آنلاین ترافیک+زنجان
زنجان دومین تولید کننده گوشت بوقلمون در ایران
سینما بهمن زنجان
مواد مخدر گل تهدیدی برای بانوان و جوانان استان زنجان
زنجان جز استان های کم حاشیه کشور است
شایعه کودک ربایی در زنجان و قتل در زنجان
ترفندهای کامپیوتر: چگونه یک رمز عبور ایمن انتخاب کنیم؟
ترفندهای کامپیوتر: استخراج صوت از ویدئو با VLC
رازهای اینترنت: تفاوتهای بین گوگل ارث و گوگل مپ
پیوندها
بازدیدها
بازديد امروز :8346
بازديد ديروز :10855
بازديد کل :5631106
RSS

امام علی علیه السلام : همانا خدا بر عهده شما واجب هايى نهاده، آن را ضايع مكنيد! و حدودى برايتان نهاده از آن مگذريد! و از چيزهايى تان باز داشته حرمت آن را مشكنيد و چيزهايى را براى شما نگفته و آن را از روى فراموشى وانگذارده، پس خود را درباره آن به رنج ميفكنيد.


قانون مدنی در ماده ۱۰۴۳، اذن پدر یا جد پدری را در نکاح دختر باکره لازم شمرده است. ماده مذکور، قبل از اصلاحیه سال ۱۳۶۱ این گونه مقرر می‌داشت: «نکاح دختری که هنوز شوهر نکرده است، اگر چه بیش از ۱۸ سال تمام داشته باشد، متوقف به اجازه پدر یا جدّ پدری اوست.»
 
در پاره‌ای از موارد، اعتبار اذن ولی ساقط می‌شود و دختر باکره می‌تواند بدون اذن پدر یا جد پدری خود اقدام به ازدواج کند؛ چنین ازدواجی به حکم قانون صحیح و نافذ است.


این قیود محدود کننده عبارتند از:

الف: ولی باید در قید حیات باشد، وگرنه اجازه او لازم نیست.


ب: ولی حاضر باشد، اگر ولی مسافر یا غایب بود، ولایت او ساقط و اذن وی غیرلازم می‌شود.


ج: ولی خود باید اهلیت داشته باشد؛ اگر ولی و سرپرست خود محجور باشد، حق دخالت ندارد.


د: ولی باید در ازدواج دختر مصلحت‌شناسی کند، زیرا اختیار او محدود به مصلحت دختر است.


ه: ولی باید در رعایت مصلحت، دلسوز باشد؛ ممانعت بی‌جهت به موجب قانون، ولایت ولی را ساقط می‌کند.
 
 فوت یا حجر ولی
اگر پدر یا جد پدری دختر به علتی محجور و تحت قیمومیت باشد، اذن شخص دیگری مانند قیم او لازم نخواهد بود. همچنین اگر پدر یا جد پدری دختر فوت کرده باشند، دختر مکلف به کسب اذن شخص دیگری نیست و اعتبار اذن ولی ساقط می‌شود. 


قانون مدنی، به سقوط اعتبار اذن ولی در صورت حجر یا فوت او اشاره نکرده است اما تا پیش از اصلاح سال ۱۳۷۰، ماده ۱۰۴۴ قانون مدنی با صراحت سقوط اعتبار اذن ولی را در مورد حجر بیان می‌کرد.


این ماده با اشاره به ماده ۱۰۴۳ به صورت ذیل تنظیم شده بود: «در مورد ماده قبل، اجازه را باید شخص پدر یا جد پدری بدهد و اگر پدر یا جد پدری دختر به علتی تحت قیمومیت باشد، اجازه قیم او لازم نخواهد بود.»


در اصلاحیه سال ۱۳۷۰ با توجه به مبانی مسلم فقهی، ماده ۱۰۴۴ قانون مدنی باید به گونه‌ای تغییر می‌یافت که محجور بودن ولی و عدم دسترسی به او هر دو، از موارد سقوط اعتبار اذن ولی در مورد نکاح دختر باکره، تعیین می‌شد اما متأسفانه قانونگذار مورد محجور بودن ولی را حذف کرد و مسأله عدم دسترسی به ولی را به جای آن قرار داد.


با این حال، در سقوط اعتبار اذن ولی به هنگام حجر یا فوت او، تردیدی وجود ندارد. از این رو، نویسندگان حقوقی پیش از اصلاح سال ۱۳۷۰، با توجه به سابقه فقهی، حکم این موضوع را استنباط می‌کردند.


اصول و قواعد حاکم بر قانون مدنی، آراء فقهای امامیه و وحدت ملاک با موضوع ماده قانون مدنی این نظر را تأیید می‌کند.
 
 عدم دسترسی به ولی
در صورتی که پدر یا جد پدری غایب بوده و به آنها دسترسی نباشد، طبق نظر فقهای امامیه دختر می‌تواند بدون اذن ولی با همسر شایسته و هم‌کفو خویش ازدواج کند. ماده ۱۰۴۴ قانون مدنی، اصلاحی سال ۱۳۷۰، به تبع فقه چنین مقرر می‌دارد: «در صورتی که پدر یا جد پدری در محل حاضر نباشند و استیذان از آنها نیزعادتاً غیرممکن بوده و دختر نیز احتیاج به ازدواج داشته باشد، وی می‌تواند اقدام به ازدواج کند.»
 
  منع غیر موجه ولی
چنانکه پیشتر به آن اشاره شد، هدف قانونگذار از معتبر دانستن «اذن ولی در نکاح دختر باکره» حفظ مصالح دختر، خانواده و جامعه است. در صورتی که ولی از اختیار خویش سوء استفاده کند و بدون دلیل یا به دلیلی غیر موجه از ازدواج دختر باکره با همسر مناسب و شایسته او جلوگیری کند، وجهی برای باقی ماندن اعتبار اذن او وجود ندارد. 


از این رو، قانون مدنی در ذیل ماده ۱۰۴۳ اعلام می‌کند: «... و هر‌گاه پدر یا جد پدری بدون علت موجه از دادن اجازه مضایقه کند، اجازه او ساقط است و در این صورت، دختر می‌تواند با معرفی کامل مردی که می‌خواهد با او ازدواج کند و شرایط نکاح و مهری که بین آنها قرار داده شده است، پس از اخذ اجازه از دادگاه مدنی خاص به دفتر ازدواج مراجعه و نسبت به ثبت ازدواج اقدام کند.»


چنان که از ماده بالا بر می‌آید، صرف اجتناب پدر از دادن اذن، بدون علت موجه، اعتبار اذن او را ساقط می‌کند؛ در حالی که تا پیش از اصلاح ماده فوق در سال ۱۳۷۰، دختر باکره برای ازدواج باید به دادگاه مراجعه می‌کرد و دادگاه پس از ناموجه تشخیص دادن علت منع، اذن به نکاح را صادر می‌کرد.

رجوع به دادگاه و اثبات ناموجه بودن دلیل منع، برخلاف نظر فقهای امامیه بوده و بیشتر با رأی فقهای اهل تسنن سازگار است.


دختری که قصد ازدواج دارد، اگر مدعی باشد که پدر بهانه‌جویی می‌کند و دلیل موجهی برای مخالفت ندارد، می‌تواند از طرف دادگاه اجازه لازم را اخذ کند. مطابق ماده اذن ولی در ازدواج دختر بالغ مشروط و مقید به قیود یاد شده است، علاوه بر آن که دختر دوشیزه باشد. اگر قیود یادشده موجب شود که باز ولی از اختیار قانونی سوء استفاده کند، راه برای ازدواج دختر باز است.


شورای نگهبان در هنگام اظهار نظر در مورد اصلاحیه قانون مدنی مصوب مجلس شورای اسلامی، ماده ۱۰۴۳ را که همانند گذشته، مراجعه دختر به دادگاه و اخذ اذن را برای نکاح لازم می‌شمرد، خلاف شرع تشخیص داد و در نامه مورخ ۶/۶/۱۳۷۰ خطاب به مجلس شورای اسلامی اعلام داشت: «الزام دختر به مراجعه به دادگاه و گرفتن اذن در صورت مضایقه ولی از دادن اجازه بدون علت موجه، با موازین شرع مغایر است...». در نتیجه، مجلس شورای اسلامی، ماده بالا را به صورتی که ذکر شد، اصلاح کرد.


بنابراین اگر دختر بدون مراجعه به دادگاه با همسر هم‌کفو خویش ازدواج کند، نمی‌توان نکاح او را باطل دانست. در حقیقت، ثبت ازدواج و گرفتن اذن از دادگاه مدنی خاص از شرایط نکاح نبوده و عدم مراعات آن صرفاً تخلف انتظامی به حساب می‌آید.


ضمانت اجرای نکاح دختر باکره بدون اذن ولی
در صورتی که دختر رشیده باکره‌ای بدون اذن پدر یا جد پدری یا با وجود مخالفت او ازدواج کند، آیا ازدواج او صحیح است یا خیر؟ 


از آنجایی که در قانون آمده است که عقد ازدواج دختر باکره موقوف است به اجازه (اذن) ولی او، می‌توان نتیجه گرفت که اذن ولی تنها شرط نفوذ چنین عقدی است و نه شرط صحت آن؛ بنابراین اگر پس از ازدواج، پدر یا جد پدری نکاح یادشده را تنفیذ کند، ازدواج صحیح است.


زیرا از تعییر ماده ۱۰۴۳ قانون مدنی که نکاح دختر بالغ باکره را «موقوف» به اجازه ولی می‌داند، به خوبی می‌توان دریافت که اذن یا اجازه هر کدام تحقق یابد، در صحت و نفوذ نکاح کافی است.
با این حال اگر پدر از تنفیذ این عقد ازدواج امتناع کند، در خصوص بطلان آن در فقه اختلاف نظر وجود دارد و برخی از فقها عقد مزبور را صحیح می‌دانند.


نظریات حقوقدانان و رویه دادگاه نیز، در این مورد متفاوت است.
برخی از احکام صادره از دادگاه‌ها مایل به صحت عقد مزبور است؛ به عنوان مثال، شعبه اول دادگاه مدنی خاص تهران در تاریخ ۱۲/۳/۱۳۵۹ در پرونده کلاسه ۵۸/۲۰، درخواست پدر مبنی بر اعلام بطلان عقد دخترش را که بدون اذن او انجام گرفته، مردود شناخته و به صحت عقد مذکور حکم داده است. در رأی دادگاه اینچنین آمده است: «بلأخره پس از بررسی محتویات پرونده و اظهارات خواهان که دخترش بدون رضایت وی ازدواج کرده و اغفال شده است، باید توجه داشت که اولاً: موجبات فسخ عقدنامه چند چیز است که مورد ادعا از مصادیق هیچ یک از آنها نیست و اینکه مراجع عالی‌قدر رضایت پدر را در ازدواج دختر دوشیزه شرط دانسته‌اند، شرط صحت عقد نیست بلکه شرط کمال عقد است که جنبه اخلاقی دارد که احترام به پدر محفوظ بماند. همچنین هیچ یک از کسانی که حتی اجازه پدر را شرط صحت عقد دانسته‌اند، ازدواج مجدد دختر رشیده‌ای را که بدون اجازه پدرش به عقد مرد مورد دلخواهش در آمده است، پس از مراسم عروسی و زندگی با یکدیگر برای شخص ثالثی جایز نمی‌داند، یعنی ازدواج اول را باطل اعلام نمی‌کنند... بنابراین، ازدواج دو نفر جوان بالغ و رشید... را نمی‌توان باطل دانست، بلکه ازدواج آنان صحیح است... »
 
ثبوت عقد در موارد «ازدواج با هم‌شأ ن»
دختری که قصد ازدواج دارد، اگر مدعی باشد که پدر بهانه‌جویی می‌کند و دلیل موجهی برای مخالفت ندارد، می‌تواند از طرف دادگاه اجازه لازم را اخذ کند. 


ممکن است بعضی ایراد کنند که در هر صورت ازدواج، به شرط اجازه ولی، برای دختر محدودیت‌آفرین است. در این خصوص باید گفت اولاً استقلال دختر در نکاح در بین بعضی فقها محبوبیت دارد و آنچه در قانون آمده، تنها عقیده گروهی از فقها است و ثانیاً دخالت خانواده و ولی در امر ازدواج می‌تواند منافعی را در برداشته باشد:


1-  خانواده از این ازدواج حمایت می‌کند و احترام به بنیان اجتماعی خانواده حفظ می‌شود.


2- پشتوانه‌ای قوی (خانواده) در زندگی آتی دختر او را از بسیاری از مشکلات احتمالی می‌رهاند.


3- اخلاق و عرف اجتماعی چنین عملی را می‌پذیرد و حتی اگر قانونی نیز در این زمینه وضع نمی‌شد، به نظر می‌رسد که باز هم رویه غالب خانواده‌های ایرانی بر همین می‌بود.

 

منبع:hemayatonline.ir

پایان مطلب / التماس دعا

برچسب ها  


دیدگاه های شما - سوالات مذهبی : اذن ولی در ازدواج دختر چه آثاری به دنبال دارد؟ - پاسخ به سوالات شرعی


نام شما


آدرس ایمیل


آدرس وب سایت


متن نظر




لطفا کد مشاهده شد در تصویر را وارد نمایید





Loading...
دما هم اکنون ۱ °C
دمای زنجان در ساعات آینده


اگر عضو نیستید [ثبت نام] نمایید


آخرین مطالب
قرار جلب در امور حقوقی و کیفری و اعتراض به قرار منع تعقیب
مدیرکل اوقاف استان زنجان خبر داد: تربیت ۱۰ هزار حافظ قرآن در زنجان
فرمانده سپاه انصارالمهدی استان زنجان: بسیج خالق زیباترین صحنه‌های تاریخ است
رئیس مرکز مدیریت حوادث و فوریت‌های پزشکی زنجان: ۶۲ نفر در زنجان دچار مسمومیت با گاز مونوکسید کربن شده اند
فرمانده انتظامی استان زنجان خبر داد: ۲۹ میلیارد تومان کشفیات کالای قاچاق در استان زنجان
رئیس کل دادگستری استان زنجان: سیاست‌های ستاد دیه نیازمند تغییرات اساسی است
مدیرکل سازمان تأمین اجتماعی استان زنجان: شمار بیمه شدگان اجباری در زنجان افزایش داشته است
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان زنجان: مرگ مادران در زنجان به صفر رسیده است/ انجام رایگان زایمان طبیعی
رئیس پلیس راه استان زنجان: جاده ها و گردنه های کوهستانی زنجان لغزنده است/استفاده از زنجیرچرخ
مدیرکل هواشناسی استان زنجان: باد شدید در راه زنجان/ یخبندان برخی مناطق را فرا می گیرد
صفحه اول روزنامه های استان زنجان ۵ آذر۱۳۹۷
مدیر کل تبلیغات اسلامی استان زنجان : باید در ایام شادی اهل‌بیت جشن و سرور کرد
فرمانده انتظامی استان زنجان خبر داد: کشف گوشی قاچاق در پوشش جهیزیه عروس در خدابنده
استاندار زنجان: مدیران پاک‌دست منابع مالی را با اولویت هزینه می‌کنند
سرپرست معاونت سیاسی و امنیتی استانداری زنجان: کارخانه روغن نباتی مشکل مواد اولیه ندارد/ فعالیت مجددکارخانه
مدیرکل هواشناسی استان زنجان: سامانه بارشی وارد زنجان می شود/وزش باد شدید
صفحه اول روزنامه های استان زنجان ۱ آذر۱۳۹۷
قطع یارانه را چطور پیگیری کنیم؟
برگ سبز خودرو سند مالکیت هست یا نیست؟
نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه زنجان: آبروداری و حفظ حرمت در جامعه ضروری است
رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان زنجان خبر داد: وجود بیش از ۲۰ خیریه سلامت در استان زنجان
محفل بزرگ انس با قرآن در شب میلاد پیامبر(ص) برگزار می شود
سرپرست مرکز مدیریت پیوند وزارت بهداشت: تخت‌های دیالیز در کشور افزایش داشته است
مدیرکل اوقاف استان زنجان خبر داد: برگزاری برنامه های هفته وحدت در ۳۲ بقعه متبرکه زنجان
رئیس جهاد کشاورزی استان زنجان: ۵۲ هزار هکتار از اراضی کشاورزی زنجان به آبیاری نوین مجهز شد
صفحه اول روزنامه های استان زنجان ۳۰ آبان ۱۳۹۷
دریافت شماره شبا
درگفتگو با مهر عنوان شد: هفته وحدت بهترین فرصت برای تقویت اتحاد بین مسلمانان است
نماینده مردم استان زنجان در مجلس خبرگان رهبری: رسالت رسانه دینی تبیین سیاست‌های کلان نظام است
دستگیری شکارچیان آهو در زنجان
مدیر کل تعزیرات حکومتی زنجان: برخورد جدی با قاچاقچیان سوخت در زنجان
مدیرکل تبلیغات اسلامی استان زنجان: سنگرهای تبلیغی و دینی را تقویت کنیم
رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان زنجان: مناطق آسیب پذیر را شناسایی کنیم/ امور فرهنگی در اولویت
صفحه اول روزنامه های استان زنجان ۲۹ آبان ۱۳۹۷
قندی که کام ها را تلخ می کند
عمل پیوند کلیه از بیمار مرگ مغزی در زنجان امکان پذیر است
تامین اجتماعی زنجان 14 میلیارد ریال صرفه جویی کرد
رفتار خشونت آمیز با حیوانات به دور از انسانیت و جرم است
1878نفر از مددجویان کمیته امداد زنجان تسهیلات دریافت کردند
فرمانده سپاه انصارالمهدی (عج) استان زنجان: نیاز امروز به بسیج بیش از گذشته است
keyboard_arrow_up