محبوب ترین نوشته ها
استان زنجان
دیوار زنجان
ساختمان پزشکان زنجان
پورتال استان زنجان
طراحی سایت در زنجان
هوای زنجان
تبلیغات در سایت زنجان
مشاهده ترافیک زنجان
کانال تلگرام استان زنجان
مرکز خرید و فروش خودرو زنجان
اطلاعات عمومی استان زنجان
بانک کوثر زنجان
سایت پزشکان زنجان
تبلیغات در زنجان
درباره سایت استان زنجان
ترافیک آنلاین استان زنجان
مساحت استان زنجان
مساحت شهر زنجان
نام دیگر شهر زنجان
شهرهای زنجان
اخبار استان زنجان
بانک انصار زنجان
اذان صبح به افق زنجان
جاهای دیدنی زنجان
استان زنجان.pdf
بیمه پاسارگاد نمایندگی زنجان
فروشگاه اینترنتی زنجان
بانک اطلاعات پزشکان استان زنجان
سایت خبری زنجان
بازار خودرو زنجان
خرید بلیط زنجان
آژانس مسافرتی زنجان
کاملترین مقاله گنبد سلطانیه زنجان
آشنایی کامل با اقلیم آب و هوای استان زنجان
آموزش پرورش زنجان
نقشه کامل استان زنجان
دیوارزنجان
شهرک خودرو زنجان
پرواز زنجان به مشهد
سوالات مذهبی : احکام صیغه - پاسخ به سوالات شرعی
بازار آنلاین زنجان
کد پستی استان زنجان و شهرهای زنجان
هلال احمر زنجان
مجوز پورتال استان زنجان
جمعیت استان زنجان
جمعیت شهر زنجان
زبان مردم زنجان
بانک استان زنجان
بانک مهر اقتصاد زنجان
تفرجگاه های زنجان
تبلیغات اینترنتی در استان زنجان
فروشگاه اینترنتی کتاب زنجان
نرخ کرایه تاکسی ها در زنجان
فروشگاه صنایع دستی زنجان
نقشه آنلاین ترافیک+زنجان
استان زنجان و وجود ۱۷۰۰ اثر تاریخی در آن
زنجان دومین تولید کننده گوشت بوقلمون در ایران
سینما بهمن زنجان
مواد مخدر گل تهدیدی برای بانوان و جوانان استان زنجان
زنجان جز استان های کم حاشیه کشور است
شایعه کودک ربایی در زنجان و قتل در زنجان
ترفندهای کامپیوتر: چگونه یک رمز عبور ایمن انتخاب کنیم؟
ترفندهای کامپیوتر: استخراج صوت از ویدئو با VLC
پیوندها
بازدیدها
بازديد امروز :480
بازديد ديروز :28335
بازديد کل :5671530
RSS
قلعه بهستان زنجان thumb_up1 |thumb_down0
۱۳۹۶/۱۲/۲۲

آشنایی با آثار تاریخی ایران :

 

 

 

 

 

 

 قلعه بهستان یا کهن دژ در شهرستان ماه‌نشان در استان زنجان قرار دارد

 

قلعه بهستان یا کهن دژ در شهرستان ماه‌نشان در استان زنجان و در نزدیکی روستای بهستان و در کنار رود قزل اوزن جای گرفته است. دیرینگی این دژ به دوره مادها باز می‌گردد.

 

قلعه بهستان یا کهن دژ در شهرستان ماه‌نشان در استان زنجان قرار دارد و قدمت این دژ به دوره هخامنشیان برمی‌گردد.

قلعه بهستان یکی از 20 قلعه تاریخی شهرستان ماه نشان در استان زنجان است که دوران استفاده  از آن تا قرن پنجم هجری قمری تخمین زده می‌شود.

به علت شرایط زمانی خاص آن دوره، حاکمان جهت دفاع از خود و مردم اقدام به ساخت این قلعه کرده‌اند.

طبقات بالای قلعه بهستان جهت دفاع و طبقات پایین‌تر به عنوان زاغه و محل نگهداری آذوقه مردم مورد استفاده قرار می‌گرفت.

این قلعه که در دل کوهی از جنس خاک سفت و سخت بنا شده است به علت وزش بادهای تند و فرسایش و همچنین عبور رودخانه قزل اوزن از کنار قلعه در حال تخریب است.

سازندگان قلعه بهستان با در نظرداشتن طرح اولیه، اقدام به کندن کوه و تخلیه خاک‌ها و سنگ‌ها کرده‌اند و اتاق‌ها را بوجود آوردند و به هر تعدادی که به اتاق‌های آن اضافه شده راه‌های ارتباطی آنها به مجموعه نیز بصورت دالان‌هایی افزوده شده.

 

تاریخچه قلعه بهستان

برخی، پیشینه این دژ را به زمان ماد نسبت می‌دهند. مادها از طریق مصب و کناره‌های رودخانه قزل اوزن وارد فلات ایران شدند و در روستاهایی همچون مادآباد در ۱۵ کیلومتری شهر ماه‌نشان مستقر شدند و وجود قلعه‌های دفاعی همچون "قلعه بهستان" در ۱۲ کیلومتری ماه‌نشان معماری زیبا و هنرمندانه‌ای را به نمایش گذاشته‌است. اما بر اساس پژوهش‌های باستان‌شناسی تاکنون، پیشینه این دژ به دوره هخامنشیان به اثبات رسیده است. این دژ در دوره پس از اسلام و تا قرن پنجم نیز این دژ پابرجا بوده و کاربرد داشته‌است.


فضای کلی قلعه بهستان به 3 دسته شامل اتاق‌ها، دالان‌ها و راه‌پله‌ها تقسیم می‌شده‌ تکه گاه دارای سقفی تیزه‌دار و دارای محل‌هایی به شکل مثلث یا مدور روی دیوارها برای قرار گرفتن پیه‌سوز بوده‌است.

 

قدمت قلعه بهستان به دوره هخامنشیان برمی‌گردد

 
1- دالانها : دالانهای ارتباطی به صورت راهروهای عمومی برای سهولت دسترسی به اتاقها و سایر قسمتها بوده عرض یکی از این دادلانها به سه متر می رسد .

2 -اتاقها : خود شامل اتاقهای بزرگ و اتاقهای کوچک

الف : اتاقهای بزرگ : این اتاقها دارای اندازه های یکسانی نیستند در یک مورد نمونه برداری شده ابعاد اتاقها 5 در 20/6 متر و ارتفاع آن از کف تا سقف به 7/2 متر که دارای سقفی مسطح می باشد کار شده است در قسمت انتهایی بعضی از این اتاقعل فضای کوچکتر به ابعاد 1 در 1 متر تعبیه شده است .

ب : اتاقهای کوچک : در ساخت این اتاقها نیز از اندازه یکسانی تبعیت نشده ، اندازه یکی از آنها 2 در 50/2 متر و ارتفاع آن 40/2 و تعدادی از این اتاقها دارای سقف تیزه دار چناقی هستند در دو سمت ورودی دیوار اتاقها ، گودیهای مثلث شکل کوچک و با مدور کنده شده که هدف از ایجاد آنها جهت قرار گیری پیه سوزها و روشنایی محوطه بوده و هر اندازه مساحت اتاقها بزرگتر شده بر تعداد و اندازه مقر روشنایی نیز افزوده شده است به طوریکه در یکی از این اتاقهای بزرگ تعداد آن تا 4 عدد در هر طرف می رسد .

امروزه به ندرت از این اتاقها برای نگهداری دام استفاده می شود و در روستاهای سطح استان از آن به نام زاغه یاد می کنند اما در بازدید از  قلعه بهستان به دلایلی دست یافتیم که ثابت می کند کاربری های دیگری غیر از آنگچه گفته میشود داشته است . در پایین ترین ضلع شمال شرقی قلعه مشرف بر رودخانه قزل اوزن اتاقی مشاهده گردید که سطوح دیواره های داخلی و کف آن دارای اندو و گچی بوده که احتمالاً به منور سکونت از آن استفاده می کردند. از قسمتهای مهمی که تا امروز دست نخورده و سالم باقی مانده ورودی یکی از راه پله های ضلع شمال غربی قلعه است بالای این ورودی به تاقی به شکل تاق مهرابهای مساجد دوران اسلامی تزیین شده است. اجرای این نوع تاق تزئینی مشخصاً متعلق به معماری دوره اسلامی و یادآور کوچه های سر پوشیده تاق دار در شهر های این دوره باشد . 

 

 قلعه بهستان یکی از 20 قلعه تاریخی شهرستان ماه نشان در استان زنجان است


3 - پله ها : وجود راه پله های زیاد با عرض یک متر که اقتباس از راه پلة بنا ها و مناره های دوره اسلامی است متاسفانه بعلت صعب العبور بودن راه تردد به سطح بالایی قلعه و خطری که بازدید کننده را تهدید می کند مانع از رسیدن به سطح بالای قله می باشد و بدون عملیات کوهنوردی صعود را غیر ممکن می سازد .

این دژ دارای راه‌پله‌های زیگ‌زاگی در ضلع‌های غربی و شرقی است که روزگاری از پایینی‌ترین قسمت ضلع شمالی آن شروع می‌شده و به دلیل فرسایش طبقات زیرین آن، تردد در این مسیر خطرناک و تقریباً ناممکن است.

راه‌پله‌های ضلع شمال‌غربی قلعه بهستان به عنوان یکی از مناطق دست نخورده و سالم دژ بهستان است که بالای این پله‌ها، اتاقی به شکل طاق محراب‌های مسجد دوران اسلامی تزئین شده متعلق به دوره اسلامی وجود دارد و راه‌پله‌های زیاد با عرض یک متر نیز اقتباس از این سبک معماری است.

قسمت بالای قلعه بهستان با گچ اندوده شده و داخل آن حوضی با ابعاد 7 در 3 متر و از جنس سنگ و ساروج قرار دارد که با استفاده از لوله‌های آب گلی نیم‌متری به اسم گنگ آب آن تأمین می‌شده‌است.

 

 قلعه بهستان در دل کوهی از جنس خاک سفت و سخت بنا شده است


سفال : وجود سفالینه های بدون لعاب ساده و منقوش مزین به نقوش هندسی و قطعات سفالینه های نقش کنده زیر لعاب با رنگ سبز و کرم قدمت این قلعه را که متعلق به قرون پنجم هجری قمری به بعد و مصادف با دوره اسلامی باشد را برای ما روشن می سازد.

 

در مورد انگیزه و علل وجود قلعه بهستان و ساخت آن در منطقه می توان چنین اظهار نظر نمود که با توجه به نیاز حاکمان به جایگاه مستحکم و مناسب تدافعی که بتواند از خود و مردم دفاع کنند اقدام به ساخت چنین قلعه های در تمامی روستاهای منطقه در دوران اسلامی نموده اند.

با توجه به کلیه مطالعات و پژوهش های انجام گرفته درباره قلعه های تاریخی استان زنجان و گمانه زنی در قلعه های دیگر استان از جمله قلعه سهرین می توان چنین نتیجه گرفت که قلعه روستای بهستان به منظور اولاً : برای مرکزیت سیاسی و اداری روستا، ثانیاً : محل استقرار حاکم محلی، که در حقیقت همان کهندژ روستا بوده احداث گردیده است. احتمالاً سطوح فوقانی آن و سایر الحاقات به موارد مذکور آن اختاتص داشته و طبقات پایین تر آن حکم زاغه را داشته که ساکنین هر روستا سرمایه ی زندگی خود را اعم از دام و غلات را در آن نگهداری می کردند و در مواقع خط پناهگاه مستحکمی برای اهالی بوده است .

 

 به علت شرایط زمانی آن دوره، حاکمان جهت دفاع از خود و مردم اقدام به ساخت قلعه بهستان کرده‌اند


عوامل تخریب قلعه بهستان:
امروزه دو عامل اصلی  قلعه تاریخی بهستان را تهدید و موجبات آنرا فراهم می سازد که عبارتند از :

1 - عوامل طبیعی : خود شامل آب و هوای طبیعی، وزش باد های تند و از همه مهمتر عبور رودخانه قزل اوزن از دامنه شمالی قلعه که شست و شوی دیواره های و فرسایش آنرا منجر می شود .

2 - عوامل انسانی : عارضه ای که به طبع محوطه های باستانی با آن مواجه هستند و قلعه ی بهستان به شماره 1458 در فهرست اثار ملی کشور ثبت و تحت حفاظت سازمان میراث فرهنگی می باشد .

هم اکنون به دلیل تخریب زیاد تنها با کوهنوردی می‌توان بر بالای قلعه با تخته سنگ‌های عظیم مسطح آن رسید.

این دژ به شماره 1458 به نام قلعه بهستان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌است.

    

فضای کلی قلعه بهستان به 3 دسته شامل اتاق‌ها، دالان‌ها و راه‌پله‌ها تقسیم می‌شده‌ است

   

 

گردآوری:بخش گردشگری سایت زنجان


منبع:
تبیان

همشهری آنلاین

پایان مطلب درباره آشنایی با آثار تاریخی ایران


برچسب ها   قلعه بهستان زنجان  


دیدگاه های شما - قلعه بهستان زنجان


نام شما


آدرس ایمیل


آدرس وب سایت


متن نظر




لطفا کد مشاهده شد در تصویر را وارد نمایید





Loading...
دما هم اکنون ۱ °C
دمای زنجان در ساعات آینده


آخرین مطالب
وجود ۵۰۰ حافظ کل قرآن کریم در استان زنجان
وجود ۵۰ باغ شهر غیرمجاز در استان زنجان
شهردار زنجان: هیچ ترسی در بازدید خبرنگاران از پروژه‌ها نداریم
مدیرکل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری زنجان: بازنمایی واقعه غدیر باید با محتوا برگزار شود
مدیرکل میراث فرهنگی استان زنجان:استان زنجان ۵۸۳ جاذبه تاریخی و دیدنی دارد
شایعه کودک ربایی در زنجان و قتل در زنجان
زنجان جز استان های کم حاشیه کشور است
بانک اطلاعات پزشکان استان زنجان
پرواز زنجان به مشهد
شهرک خودرو زنجان
دیوارزنجان
ساختمان پزشکان زنجان
سایت پزشکان زنجان
مواد مخدر گل تهدیدی برای بانوان و جوانان استان زنجان
نقشه آنلاین ترافیک+زنجان
نرخ کرایه تاکسی ها در زنجان
دیوار زنجان
مدیر کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری استان زنجان:صنایع دستی بازوی توانمند اقتصاد مقاومتی
مشاهده ترافیک زنجان
فروشگاه صنایع دستی زنجان
سایت خبری زنجان
بازار خودرو زنجان
مرکز خرید و فروش خودرو زنجان
آغاز به کار طرح سیماک در استان زنجان
آژانس مسافرتی زنجان
مبلغ فطریه و کفاره بنا بر نظر آیت الله حسینی زنجانی اعلام شد
خرید بلیط زنجان
کاملترین مقاله گنبد سلطانیه زنجان
مبلغ فطریه و کفاره بنا بر نظر آیت الله شبیری زنجانی اعلام شد
پروژه هایی که در زنجان نیمه کاره مانده اند
استان زنجان و وجود ۱۷۰۰ اثر تاریخی در آن
سیرک بین المللی آفتاب
رئیس سازمان صنعت معدن و تجارت استان زنجان: کاریابی‌ ها به وظایف قانونی خود در استان زنجان عمل نمی کنند
آشنایی کامل با اقلیم آب و هوای استان زنجان
زنجان دومین تولید کننده گوشت بوقلمون در ایران
آموزش پرورش زنجان
حسن عباس نژاد مدیر کل حفاظت محیط زیست استان زنجان
کلینیک شفیعیه زنجان
سینما بهمن زنجان
نقشه کامل استان زنجان
keyboard_arrow_up