موضوعات داغ     سایت جامع استان زنجان   |  سایت خبری زنجان   |   افراد آنلاین : ۴۴۶     تبلیغات | درباره سایت |
Loading...
دما هم اکنون ۴ °C
دمای زنجان در ساعات آینده

تبليغات A
محبوب ترین ها
استان زنجانمپ زنجانساختمان پزشکان زنجانبانک اطلاعات پزشکان استان زنجاندیوار زنجانآشنایی کامل با اقلیم آب و هوای استان زنجانکانال تلگرام استان زنجانپورتال استان زنجانمشاهده ترافیک زنجانسایت پزشکان زنجاندرباره سایت استان زنجانطراحی سایت در زنجانهوای زنجانتبلیغات در سایت زنجانمرکز خرید و فروش خودرو زنجاناطلاعات عمومی استان زنجانبانک کوثر زنجاننقشه کامل استان زنجانتبلیغات در زنجانترافیک آنلاین استان زنجانمساحت استان زنجانمساحت شهر زنجاننام دیگر شهر زنجانشهرهای زنجاناخبار استان زنجانبانک انصار زنجاناذان صبح به افق زنجانجاهای دیدنی زنجاناستان زنجان.pdfبیمه پاسارگاد نمایندگی زنجانفروشگاه اینترنتی زنجانسایت خبری زنجانبازار خودرو زنجانخرید بلیط زنجانآژانس مسافرتی زنجانکاملترین مقاله گنبد سلطانیه زنجانآموزش پرورش زنجاندیوارزنجانشهرک خودرو زنجانكاروانسرا سنگي زنجانسوغات استان زنجانسه هزار سال شکوه تاریخ شهر زنجانپرواز زنجان به مشهدسوالات مذهبی : احکام صیغه - پاسخ به سوالات شرعیبازار آنلاین زنجانکد پستی استان زنجان و شهرهای زنجانهلال احمر زنجانمجوز پورتال استان زنجانشهربازی زنجانجمعیت استان زنجانجمعیت شهر زنجانزبان مردم زنجانبانک استان زنجانبانک مهر اقتصاد زنجانتفرجگاه های زنجانتبلیغات اینترنتی در استان زنجانفروشگاه اینترنتی کتاب زنجاننرخ کرایه تاکسی ها در زنجانفروشگاه صنایع دستی زنجاننقشه آنلاین ترافیک+زنجانسینما بهمن زنجانغاری در استان زنجانچشمه هاي آب گرم طبيعي استان زنجانسد تهم زنجاندشت سهرین زنجانمجموعه زیبای گردشگری و تفريحي گاوازنگ زنجانمس زنجان
قلم زنی زنجان thumb_up3 |thumb_down0

صنایع دستی زنجان هنر قلمزنی عبارت است از نقر نمودن نقوش بر روی سطوح فلزی به ویژه مس، طلا، نقره، برنج به وسیله انواع قلمها که با ضربه چکش و بر روی اجسام فلزی انجام می گیرد.

پیشینه هنر قلمزنی در ایران
دوره پیش از تاریخ
به نقل از برخی منابع، قدمت استفاده از مس بر اساس مدارک و شواهد باستانشناسی به 9500 ق.م می رسد و تا قبل از هزاره 5 ق.م(کشف ذوب مس) بصورت خالص بکار رفته و از شیوه چکش کاری سرد برای شکل دادن به آن استفاده می شده. امروزه با استناد به مدارک غیرقابل انکار که از گوشه کنار ایران یافت شده،می توان شمال و مرکز ایران را جزء  قدیمی ترین مراکز فلزکاری جهان و نیز فلزکاران ایران از پیشگامان کشف ذوب مس در جهان باستان دانست که فراوانی معادن مس در ایران ، مؤید این نکته است.
با توجه به بررسی های پژوهشگران سابقه تاریخی این هنر به (سکاها) می رسد که در حدود پنج هزار یا هفت هزار سال پیش در قفقاز زندگی می کرده اند. از این قوم آثار بسیاری بدست آمده که اکثر از طلا و نقره و برنز می باشند.
از آثار مهم به دست آمده در این دوره جام طلای حسنلو است که در ۱۳۳۶ کشف شد و دارای نقوش برجسته چون خدایان سوار بر گردونه یا ارابه‌ است. در هزاره اول پیش از میلاد فلزکاری و قلمزنی در ایران از رونق و اعتبار ویژه‌ای برخوردار بوده‌است و آثار با ارزشی از آن دوران بر جای مانده که از جمله آن‌ها  می توان به جام‌های طلای مارلیک اشاره نمود.
هنر قلمزنی در دوره هخامنشی
در این دوره (۵۵۰-۳۳۰ق.م) هنر قلمزنی تحوّل یافت و از جایگاه ویژه‌ای برخوردار شد ، بر ادوار پس از خود تأثیر گذاشت. دوره هخامنشی اوج هنر فلزکاری در زمینه‌های ریخته گری، چکش کاری، ترصیع و...، است. با حمله اسکندر و آتش زدن تخت جمشید بسیاری از آثار، ازجمله آثار فلزی طلا، نقره، برنز، مس و...، نابود شد و به غارت رفت.
هنر قلمزنی در دوره سلوکی
در دوره سلوکی با ساخت شهرهای جدیدی مانند مرو و نسا و انتقال کارگاه‌های هنری به این شهرها، هنر قلمزنی با تأثیرپذیری از هنر هلنی (هنر یونانی) ادامه یافت.
هنر قلمزنی در دوره اشکانی
با روی کار آمدن پارت‌ها در سال ۲۵۰ ق.م تا ۲۲۴ میلادی هنر قلمزنی با همان شیوه هخامنشی با اندک تغییر به عمر خود ادامه داد.ساخت پیکره‌ها از جنس طلا و نقره و مفرغ به شیوه ریخته گری در دوره اشکانی از رونق ویژه‌ای برخوردار شد و زیورآلات مرصع با سنگ‌های قیمتی با همان شیوهٔ هخامنشی ادامه یافت. در این دوره به دلیل هجوم اسکندر آثار هنری مهمّی در دست نیست و به سبب هرج و مرج و کم توجهی پارتیان به هنر، تنها در اواخر این دوره ساخت آثار قلمزنی رو به رشد نهاد.
هنر قلمزنی در دوره ساسانی
ولی‌ مجموعه‌ ظرفها و بشقابهای نقره و طلای عصر ساسانی‌ که‌ ‌بدست‌ استادان ایرانی‌ قلم خورده‌ است‌ و سلاطین این‌ سلسله را در بزم یا رزم‌ و شکار ‌نشان میدهد و در موزه‌ ارمیتاژ شهر لنینگراد نگاهداری‌ میشود رواج صنعت قلمزنی‌ را در ‌آن عصر تایید میکند.از ویژگیهای هنر قلمزنی در دورة ساسانی که بیشتر به صورت برجسته بر روی طلا و نقره بوده، نقش حیوانات بالدار یا سرِ شیر و اژدها و انواع گل و مرغهای مختلف و صورت رقاصه‌ها در حال رقص با آلات موسیقی و نوازشگران و مجالس رزم و بزم و شکارگاههاست.
هنر قلمزنی در دوره اسلامی
در قرون اولیه اسلامی، اعراب که مسلّماً خود هنری نداشتند، هنر قلمزنی دوره ساسانی را مورد تقلید قرار داده و در سده‌های بعد ، در اثر علاقهٔ هنرمندان ایرانی به مذهب و گرایش آنان به اسلام، با تأثیرپذیری از آرا و عقاید اسلامی، در خلق آثار فلزی  از آن بهره بردند و کم کم نقوش بی نظیر و طرح‌های بومی و اسطوره‌ای ایرانی جای خود را به خطوط کوفی و آیات و احادیث داد. در دورهٔ سامانیان هنر قلمزنی در اثر تبادلات تجاری به سایر ممالک اسلامی راه یافت. اشیای قلمزنی شده دوران دیلمیان در موزه‌های ایران از جمله آثار معروف این دوره‌است. از سده‌های اولیه تا قرون سوم و چهارم قمری اشیای فلزی در ایران به سبک زمان ساسانی ساخته می‌شد. مکتب قلمزنی خراسان در سدهٔ چهارم قمری شکل گرفت و در دورهٔ سلجوقی به اوج کمال خود رسید.
هنر قلمزنی در دوره سلجوقی
سلجوقیان در اوایل سدهٔ پنجم قمری (۴۲۹) از ترکستان به ماوراءالنّهر آمدند و سکونت گزیدند و سپس خراسان را متصرّف شدند. با علاقه‌ای که حکام سلجوقی به هنر داشتند، هنر قلمزنی همچون سایر رشته‌های هنری حمایت شد و گسترش چشم گیری یافت.
ایجاد نقوش گیس باف (بر اساس آنچه در دوران قبل از اسلام رواج داشت) در تزیینات ظروف به شیوه و سبک بسیار زیبا متداول گردید. در این دوران ترصیع فلزات به صورت مفتول‌های طلا، مس ، نقره و یا ترصیع ظروف مفرغی با مفتول مس رایج شد، از کارهای بسیار زیبا در این دوره مشبک کاری روی فلز است.
هنر قلمزنی خراسان که در قرن پنجم و ششم قمری، هم‌زمان با حکومت سلجوقی در شرق به ویژه خراسان و ماوراءالنّهر رواج یافته بود، پس از حمله مغول به دلیل ویران شدن بسیاری از مراکز هنری این منطقه و مهاجرت هنرمندان به غرب و میان رودان، در آن نواحی تداوم یافت. هنر فلزکاری خراسان از شرق شروع شد و در غرب رشد و گسترش یافت (روح فر، ۱۳۷۸، ص۸۰).
جالب‌ترین‌ هنر فلز کاری‌ دوره‌ سلجوقی‌ ترصیع مس‌ قرمز رنگ‌ و دادن‌ نقره بر روی‌ ظروف‌‌برنزی و بعدا روی‌ برنج‌ بوده‌ است‌. هنر طلا کوبی‌ و نقره کوبی‌ مفرغ در سده هشتم و نهم ‌هجری به‌ درجه‌ کمال رسید و در این‌ دوره‌ آثاری‌ مانند قدح و سینی و تنگ و هاون‌ و قلمدان ‌و منقل و آینه و جعبه جواهر و شمعدان ساخته شده است.
 
هنر قلمزنی در دوره  مغول و تیموری
با تصرف سوریه توسط غازان خان در اوایل سده هشتم قمری هنرمندان قلمزن مورد حمایت ایلخانان قرار گرفتند و بعدها شهرهای حلب، دیار بکر، موصل، شیراز و تبریز از مراکز مهم و بزرگ هنر قلمزنی به شمار آمدند. در این زمان آثار قلمزنی تحت تأثیر هنرهای بومی قرار گرفت، به گونه‌ای که در سوریه و مصر نشانه‌های این تحوّل بیشتر به چشم می‌خورد. ترصیع و در نشاندن ظروف در این زمان به تقلید از دورهٔ سلجوقی تداوم یافت. استفاده از هنر خوشنویسی در قلمزنی به وفور گسترش یافت و ظروف زیادی از این گونه ساخته و تزیین شد.
با حمله تیمور به ایران در سال ۷۷۱ق، هرات دوباره رونق هنری خود را بازیافت و بزرگ‌ترین مرکز هنری آن روز شد، هنر قلمزنی در این شهر بسیار درخشید. از جمله ظروف سنگاب گور امیرتیمور در سمرقند است که اکنون در موزه ارمیتاژ نگهداری می‌شود. سنگاب‌هایی نیز از قرن هشتم در مسجد جامع هرات و در موزه آستان قدس رضوی موجود است.
تاریخچه قلمزنی در زنجان
در دوران سلجوقی اکثر سازندگان آثار نفیس فلزی هنرمندان خراسانی ساکن در شرق و شمال شرقی ایران بودند که عده ای از آنان به علت جنگ های خونین و زد و خورد های محلی ، ترک  وطن کرده ، در سایر شهرها از جمله زنجان ، بروجرد ، همدان ، تبریز و به ویژه شهر موصل اقامت گزیدند . با توجه به آنچه که اشاره شد احتمال می رود هنرمندان خراسانی هنر فلز کاری از جمله قلمزنی را در سال پنجم هـ . ق در زنجان رواج دادند.
بیشتر فرآورده‌های فلزی که‌ ظرف یکی دو قرن اخیر در زنجان ساخته شده اند از مس‌ هستند و ‌‌بسیاری‌ از این‌ فرآورده‌ها که برای مصرف روزانه‌ ساخته شده اند، بدون‌ تزئین می باشند و عنصر ‌اصلی زیبایی‌ آنها همان شکل آنهاست،‌ ولی‌ اشیای مسی که‌ ارزش‌ نمایشی بیشتر داشته اند، ‌معمولا مورد توجه‌ صنعتگران و هنرمندانی‌ چون قلمزن، کنده کار و گاه نیز برجسته کار ‌قرار گرفته اند.

منبع:میراث زنجان




دیدگاه های شما - قلم زنی زنجان


نام شما


آدرس ایمیل


آدرس وب سایت


متن نظر




لطفا کد مشاهده شد در تصویر را وارد نمایید







تبليغات B
آخرین مطالب
کشف شدن یک تن و 330 کیلوگرم مواد مخدر امسال در زنجان مجهز شدن لباس فرم پلیس راه زنجان به دوربین رایگان شدن موزه تاریخ طبیعی زنجان برای بازدید علاقه‌مندانحمام حاج داداش زنجانبرگزاری نخستین جشنواره موسیقی گروه نوازی« توفیق » در زنجانالکترونیکی شدن اخذ عوارض در آزادراه زنجان - قزوین کشف ۸۰ هزار مرغ زنده قاچاقخانه باغ معین زنجانقلعه بهستان ماهنشان (زنجان) میدان انقلاب زنجانپایین آمدن سن مصرف دخانیات در استان زنجانتعیین تکلیف پسماندهای سرب و روی در سال 98پایان یافتن صف‌های خرید مرغ تا 48 ساعت آینده پیش‌بینی شدتصویب راه‌ آهن زنجان به همداناولویت های اعزام راهیان نورروایت زندگی سخت «مرد بی‌دست»تمدید فراخوان انتخاب پیمان‌کار طرح سبزه‌میدان زنجان برنامه‌ های ویژه نوروز ۹۸ صدا و سیمای مرکز زنجانرصد شدن روند عرضه گوشت مرغ در زنجانتصادف در آزادراه زنجان به قزوین۲ کشته برجای گذاشتزنجانیها مراقب کلاهبرداری از طریق کارت‌خوان‌ سیار باشید!!!مشخص شدن رئیس و هیئت رئیسه جدید اتاق بازرگانی زنجانامداد رسانی به در راه مانده ها در جاده های استان زنجاندلیل گرانی بازار میوه در زنجانسه هزار سال شکوه تاریخ شهر زنجانکشف کولر گازی قاچاق در زنجانآماده باش پلیس زنجان در تعطیلات عید نوروزیبارانی شدن هوای زنجان در چند روز آیندهگزارشی از حال و روز مرغحجت‌ الاسلام علی یوسفی جایگزین سعید ناصری در ستاد اقامه نماز زنجانبیش از ۲۳۰ نوع گیاه دارویی در استان زنجان شناسایی شده استواگذاری زمین برای ساخت واحدهای صنعتی در شهرک های صنعتی زنجانارتقا درجه محمدرضا عباسی فرمانده تیپ زنجانمایک اولز و اتحاد علیه ایران هسته ایفوت کارگر ساختمانی در وحیدیه زنجانقلم زنی زنجانملیله کاری زنجانمسگری زنجانچاقو سازی زنجانچاروق دوزی زنجان[آرشیو مطالب]

اوقات شرعی به وقت زنجان
اذان صبح۰۵:۰۱
طلوع خورشید ۰۶:۲۵
اذان ظهر۱۲:۲۵
غروب خورشید ۱۸:۲۵
اذان مغرب ۱۸:۴۳
نیمه شب شرعی ۲۳:۴۳
بازدیدها
بازديد امروز :11546
بازديد ديروز :18676
بازديد کل :12040224