محبوب ترین ها    | ورود به خبرهای زنجان | احتمال کاهش دمای زنجان تا پایان هفته          موضوعات داغ    | کلینیک شفیعیه زنجان | استان زنجان افراد آنلاین : ۲۰۳     تبلیغات | درباره سایت |
Loading...




محبوب ترین ها
۱۳۹۸/۰۵/۲۳

بازی‌های بومی و محلی نماد فرهنگ و اصالت هر قوم و رگ حیات فرهنگ سنتی هر کشوری به شمار می‌رود. با گسترش تکنولوژی غبار فراموشی بر روی این بازی‌ها نشسته و این بازی‌های مهیج رایج در گذشته جای خود را به سرگرمی‌های رایانه‌ای داده است. به گزارش سایت استان زنجان  یکی از عناصر ماندگار و کهن هر ملتی که ارتباط ناگسستنی با ذائقه فرهنگی دارد، بازی‌ها و سرگرمی‌های بومی و ملی است که در بطن تاریخ هر ملتی مجال بروز و ظهور می‌یابد…
بازی‌های بومی و محلی نماد فرهنگ و اصالت هر قوم و رگ حیات فرهنگ سنتی هر کشوری به شمار می‌رود. با گسترش تکنولوژی غبار فراموشی بر روی این بازی‌ها نشسته و این بازی‌های مهیج رایج در گذشته جای خود را به سرگرمی‌های رایانه‌ای داده است.

 بازى‌هاى استان زنجان عبارتند از:

آدقویدی، اوزوک اوزوک، توپ آقاچی، چاتارام، خبرجیلو، قاچان - قاچان، گاو دارم، گل یا سوخت، هفت سنگ، یک خان دوخان و ....

چولیا سالدی
«حسین عباسی نیا » می‌گوید: یکی از بازی‌های محلی خاص زنجان «چولیا سالدی»بود که ابزار آن یک توپ به اندازه توپ چوگان بود که با دست می‌بافتند و به آن گولجک می‌گفتند.
وی ادامه می‌دهد: چولیا سالدی از بازی‌های هیجان‌انگیز و پر تحرکی بود که جوانان با علاقه و نشاط خاصی به آن می‌پرداختند و از عمده تفریحات و سرگرمی اهالی محلات محسوب می‌شد.
این محقق، پژوهشگر و مدرس تئاتر ادامه می‌دهد: در این بازی ۲ گروه ۵ نفره افراد بازی را تشکیل می‌دادند. گروه اول را گروه (آت چی) و گروه دوم را (اوت چی)می گفتند. برای شروع بازی مربعی را روی زمین ترسیم می‌کردند. در داخل مربع نیز ۴ دهنه چاله می‌کندند که این چاله‌ها بزرگ‌تر از حجم توپ گولجک بود.
وی ادامه می‌دهد: در وسط این ۴ دهنه یک دهنه چاله دیگر نیز می‌کندند که از چاله‌های دیگر اندکی بزرگ‌تر بود. ۴ چاله کنده شده در هر گوشه مربع را به اصطلاح «چالا»و چاله بزرگ‌تر در وسط را به اصطلاح «چولا» می‌گفتند.
این محقق، پژوهشگر و مدرس تئاتر ادامه می‌دهد: از ۲ گروه ۵ نفره یک گروه به قید قرعه آت چی و لاجرم گروه دیگر اوت چی می‌شد و بدین ترتیب بازی شروع می‌شد.
وی تصریح می‌کند این بازی مخصوص ایام بهار و تابستان بود و به شدت حس و جسم را تقویت می‌کرد، تحرک بیش از حد آن و دقت و تمرکز در انداختن توپ درون چاله‌ها و نیز زدن توپ به نفرات آت‌چی برای تقویت جسم و روح بسیار موثر بود.

اوچ دوز
این محقق، پژوهشگر و مدرس تئاتر ادامه می‌دهد: اوچ‌دوز بازی بسیار آرامی به شمار می‌رفت و از تحرکات جسمی در آن هیچ خبری نبود، اما نیاز به تمرکز و مهارت ذهنی زیادی داشت.
وی بیان می‌کند: این بازی مختص منطقه زنجان نبود و به طور تقریبی در اغلب مناطق کشور با روش‌های گوناگون به این بازی می‌پرداختند. در یزد، اصفهان، تهران و فارس این بازی با نام «دوز» معروف است و در منطقه آذربایجان و زنجان نیز آن را «اوچ دوز» می‌گفتند.
عباسی نیا می‌افزاید: در زنجان و آذربایجان این بازی ۲ نفره انجام می‌شد اما در مناطق دیگر با ۳یا ۴ نفر هم می‌شد بازی کرد.
این محقق و پژوهشگر اظهار می‌کند: این بازی، یک بازی فکری و مخصوص ایام زمستان بود که توانایی‌های نهفته انسان‌ها را تقویت می‌کرد و وقتی افراد به این بازی می‌پرداختند، زمان و مکان را در اطراف خود فراموش می‌کردند و تمرکز خود را به شدت تقویت می‌کردند.

اوزوک، اوزوک
عباسی نیا ادامه می‌دهد: یکی دیگر از بازی‌های محلی اوزوک، اوزوک بود و ابزار بازی نیز شامل یک انگشتر کوچک و یا سنگریزه و یا هر شیء دیگری بود که به نحوی کامل در مشت جای می‌گرفت.
وی می‌افزاید: این بازی نیز از بازی‌های بسیار مفرح و هیجان انگیزی بود که در گذشته مرسوم بوده و در محافل خانوادگی و اجتماعات مختلف به آن می‌پرداختند. اما امروزه فقط در ایام ماه رمضان و در قهوه خانه‌ها به ندرت بازی می‌شود.
وی بیان می‌کند: در این بازی، افراد به ۲ گروه مساوی تقسیم شد و هر گروه برای خود اوستایی انتخاب می‌کردند.  اوستا از میان افراد مجرب و کار کشته انتخاب می‌شد و پس از انتخاب اوستا بازی شروع می‌شد.
وی تصریح می‌کند: این بازی بیش از هر زمانی در شب‌های ماه رمضان یا در شب نشینی‌های خانوادگی و در قهوه خانه‌های شهر بین مردم مرسوم بود.

زوچکدی
عباسی نیا ادامه می‌دهد: ابزار این بازی یک چوب بلند و  یک دستمال است.
این بازی برای تقویت روح و جسم بسیار موثر و از بازی‌های پر تحرک و پر جنب و جوش بود. در روزهای تعطیل، گاه مردان بزرگ و پا به سن گذاشته نیز به این بازی می‌پرداختند و گاهی ۲ یا ۳ نفره در گوشه ای مشغول بازی زوچکدی بودند.
وی اظهار می‌کند: گاهی در این بازی از نفرات مبلغی نیز اخذ می‌شد و جایزه ای برای برنده نهایی بازی خریداری می‌شد. این بازی بسیار پر تحرک و پر نشاط و شادی‌آور بود و انسان را از قیود روزمرگی رها می‌کرد.در این بازی ذهن در مسیر کاوش و رسیدن به شناخت به تکاپو می‌افتاد و روح و جسم تقویت می‌شد.

قورد قویون
این محقق ادامه می‌دهد: بازی قورد قویون نیز که در اغلب نقاط ایران با رنگ و بوی قومی و بومی مرسوم و متداول است و در پایتخت به گرگم به هوا مشهور است از بازی‌های پر هیجان و پرطرفداری بود که قشر نوجوان علاقه مفرطی به آن داشته اند.
وی تصریح می‌کند: این بازی در استان از بازی‌های مورد علاقه و بسیار پر هیجانی بود که بعضا بازیکنان آن به قدری طبیعی به بازی ادامه می‌دادند که گویی مشغول اجرای نمایشنامه ای هستند.
عباسی نیا می‌افزاید: برای این بازی ۷ تا ۱۵ نفر نیاز بود و بازیکنان به جز یک نفر، بقیه در صف منظمی به خط می‌شدند و پشت سرهم قرار می‌گرفتند که هر کدام از پشت، کمر نفر جلویی را می‌گرفت.
وی تصریح می‌کند: نفر اول این صف از کسانی انتخاب می‌شد که تجربه و کارآیی کافی در این بازی را داشت و در عین حال از چالاکی و انعطاف بدنی مناسبی برخوردار بود همچنین صدایی رسا و قدرت بدیهه گویی هم داشت.
این محقق ادامه می‌دهد: نفر اول چوپان بود و نفرات پشت سر گوسفندان را تشکیل می‌دادند.نفری که بیرون از صف بود، گرگ می‌شد.
وی اظهار می‌کند: بازی چنین شروع می‌شد که چوپان برای گوسفندها نی می‌زد و آواز می‌خواند و ناگهان صدای گوسفندی بلند می‌شد که خبر از حمله گرگ می‌داد و چوپان به دفاع از گله گوسفندان می‌پرداخت. گرگ در مقابل گله می‌ایستاد و قصد حمله به گوسفندان را داشت که چوپان سعی می‌کرد حملات گرگ را دفع کند.

گیزلن پانچ
این محقق ادامه می‌دهد: گیزلن پانچ بازی بسیار پر تحرک و پر حرارتی بود و هیچ ابزاری جز نیروی انسانی نیاز نداشت. این بازی را هم آقایان و هم خانم‌ها انجام می‌دادند، اما دختران بیش از پسران به این بازی می‌پرداختند. با این تفاوت که آقایان در میدانچه محله و خانم‌ها بیشتر در حیاط منزل و باغ‌های اطراف در زمان حضور خانواده‌ها در باغ بازی می‌کردند.
وی اظهار می‌کند: بازی گیزلن پانچ نیز به این ترتیب بود که یک نفر به قید قرعه از میان افراد انتخاب می‌شد و چشم می‌گذاشت، یعنی چشم‌های خود را با دست می‌گرفت و رو به دیوار می‌ایستاد و منتظر می‌ماند تا نفرات خود را در گوشه و کنار محوطه پنهان کنند.
عباسی نیا اضافه می‌کند: سپس با سوت زدن اعلام می‌کردند که می‌تواند دنبال آنها بگردد. نفری که چشم گذاشته بود با دقت و هوشیاری دنبال افراد می‌گشت. نفرات هم سعی می‌کردند قبل از آنکه پیدا شوند، خود را به محلی که او چشم بسته در آنجا ایستاده بود، برسانند.
وی تصریح می‌کند: در این بازی اگر کسی نتواند خود را به محل اصلی بازی برساند و یا از دست نفر چشم بسته ضربه بخورد، جایش را با نفر چشم بسته عوض می‌کند و بازی ادامه پیدا می‌کند.

بورک آتدا

بازیکنان این بازی بعد از قرعه‌کشی و پوشک انداختن به دو گروه چند نفره یا دو نفره تقسیم می‌شوند. چشم یکی از بازیکنان را با پارچه‌ای می‌بندند، آن‌گاه در زیر یکی از دو کلاه که قبلاً تهیه کرده‌اند، تخم مرغی را مخفی می‌کنند. بعد از فرد چشم بسته می‌خواهند یکی از کلاه‌ها را بر دارد. حال اگر موفق به یافتن تخم‌مرغ شود، برنده شده و تعدادی تخم‌مرغ را که از قبل آماده کرده‌اند، به عنوان جایزه برای خود بر می‌دارد. در صورتی که بازنده شود، تخم‌مرغ‌ها متعلق به گروه مقابل خواهد شد.
اوستان نی

تعداد بازیکنان این بازی پنج نفر هستند. بازیکنان برای شرع بازی پوشک می‌اندازند. یکی از آن‌ها بر حسب پوشک تعیین و روی زمین دو زانو می‌نشیند. دست‌هایش را جمع روی زانو قرار داده و سرش را به آن تکیه می‌دهد. بقیه بازیکنان به نوبت از فاصله دو متری به سرعت می‌آیند و سرشان را بر پشت وی گذاشته و معلق می‌زنند. هر بازیکنی که نتواند بدین شیوه عمل کند، بازنده است و جای خود را با فرد نشسته عوض می‌کند.
شونقار

برای اجرای این بازی ابتدا چوبی به قطر تقریبی پنج سانتی‌‌متر و به شکل مخروطی با سری نوک تیز می‌تراشند. سپس یک چوب‌دستی به طول شصت یا هشتاد سانتی‌متر که رشته باریک پارچه‌ای به سر آن بسته شده است، به دست می‌گیرند. رشته پارچه چوب‌دستی را به دور شونقار می‌پیچانند. سپس سر شونقار را روی زمین قرار داده و با یک حرکت سریع دورانی پارچه را باز می‌کنند. حرکت چرخشی آن مرتباً با چوب‌دستی مربوطه با وارد کردن ضربه‌ای تکرار می‌شود، تا زمانی که شونقار از کار بیفتد.
گردو بازی (تیله‌بازی)

این‌ بازی به صورت دو یا چند نفره است. یکی از بازیکنان گردوی خود را پرتاب می‌کند، بقیه بازیکنان به ترتیب آن گردو را نشانه گرفته و با گردوی خود می‌زنند. اگر گردوی آن‌ها به گردوی بازیکن قبلی بخورد، برنده می‌شود و گردو را برای خود بر می‌دارد.
ورزش زورخانه‌ای

ورزش زورخانه‌ای یکی از ورزش‌های سنتی شهر زنجان است. این ورزش از حدود نود سال پیش در زنجان رایج شده است. ورزش زورخانه‌ای در چهار نوع مسابقه در زمینه سنگ، کباده‌کشی، میل‌بازی و چرخ در دو نوع تیز و چینی برگزار می‌شود. مضاف بر این ورزشکاران شرکت کننده در مسابقه کشتی در دو نوع پهلوانی و آزاد می‌توانند شرکت کنند، با این تفاوت که در کشتی پهلوانی وزن برای کشتی‌گیران مطرح نیست. در حالی‌که در کشتی آزاد کشتی‌گیران با افراد هم وزن خود به رقابت می‌پردازند.

 

 




تماس با ما












CAPTCHA











آخرین مطالب سایت جامع استان زنجان

اوقات شرعی به وقت زنجان
اذان صبح۰۵:۲۲
طلوع خورشید ۰۶:۴۹
اذان ظهر۱۲:۰۰
غروب خورشید ۱۷:۱۱
اذان مغرب ۱۷:۳۱
نیمه شب شرعی ۲۳:۱۶
اوقات شرعی به تفکیک شهرستان

بازدیدها
بازديد امروز :34580
بازديد ديروز :34216
بازديد کل :7302659